|
GÜNCEL: 20/08/2005 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Dış Ticaret Müsteşarlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2005/18) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler Soruşturma Madde
1 — Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Petlas)
ve Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. (Pirelli) tarafından yapılan ve Brisa
Bridgestone Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Brisa) tarafından desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk
Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli "otomobil, hafif ticari araç, ağır vasıta,
zirai araç ve iş makineleri dış lastikleri" (kauçuktan yeni dış
lastikler) için 20/8/2004 tarih ve 25559 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/18 sayılı Tebliğ ile
başlatılan damping soruşturması Dış Ticaret
Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüş ve tamamlanmıştır. Halen,
10/3/2005 tarih ve 25751 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2005/6 sayılı
Tebliğ ile alınmış geçici önlem yürürlükte bulunmaktadır. Kapsam Madde
2 — Bu
bildirim, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Kanun (Kanun), 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar
(Karar) ve İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik
(Yönetmelik) ile 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe Ek Madde
Eklenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonucunda alınan kesin karara esas
teşkil eden bilgi ve bulguları içermektedir. Bilgilerin
toplanması ve değerlendirilmesi Madde
3 — Soruşturma
açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün yerli üreticileri ile bilinen
ithalatçıları ve ihracatçılarına soru formları gönderilmiştir. Ayrıca,
ilgili tüm ihracatçılara iletilmek üzere ÇHC Ankara Büyükelçiliği’ne de soru
formu gönderilmiştir. Başvuru
sahibi ve başvuruyu destekleyen yerli üretici firmalar soru formuna usulüne
uygun şekilde cevap vermişlerdir. Söz konusu firmalar ayrıca, soruşturma
sırasında Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuşlar ve gerektiğinde talep
edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmişlerdir. Adıgeçen firmaların soru formunun yanıtlanması konusunda
kendilerine tanınan sürenin uzatılması yönündeki makul talepleri uygun
görülerek soru formuna cevap süresi mümkün olduğu ölçüde uzatılmıştır. Soruşturma
kapsamında, doğrudan soru formu gönderilen ÇHC’de
yerleşik firmalardan Triangle Tyre
Co., Ltd. (Triangle) soru formunu cevaplamıştır. Ayrıca, ÇHC’de üretim yapan Aelous Tyre Co.,
Ltd. (Aelous), Hangzhou Zhongce Rubber Co., Ltd. (Zhongce) ve Quingdao Taifa Group Corporation (Taifa) firmalarından da soru formuna cevap alınmıştır. Firmaların
tümünün cevaplarının bazı önemli eksiklikler içermesi nedeniyle anılan
eksikliklerin nedenini açıklama imkânı tanınmış, ancak, Taifa
firması cevap vermemiştir. Soruşturma
sürecinde, ÇHC menşeli kauçuktan yeni dış lastikler ithal ettiği belirlenen
44 ithalatçı firmaya ithalatçı soru formu gönderilmiş olup, bu firmaların 27
adedinden yanıt alınmıştır. Yerinde doğrulama soruşturmaları Madde
4 — Yönetmelik’in 21 inci
maddesi çerçevesinde şikayetçi firmalar Kırşehir’de yerleşik Petlas
Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve İstanbul’da yerleşik Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. ile şikayeti destekleyen İzmit’te
yerleşik Brisa Bridgestone
Sabancı Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. firması nezdinde yerinde doğrulama
incelemesi yapılmıştır. İlgili tarafların bilgilendirilmesi ve
dinlenmesi Madde
5 — Soruşturma
açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkenin Ankara’daki Büyükelçiliği’ne
ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin
gizli olmayan metni gönderilmiştir. Ayrıca,
ilgili taraflardan alınan bilgi ve belgelerin gizli olmayan özetleri inceleme
talebinde bulunan bütün ilgili tarafların bilgisine sunulmuştur. Soruşturma
sırasında ilgili taraflardan gelen dinleme toplantısı taleplerinin tamamı
karşılanmış ve muhtelif tarihlerde kendilerine soruşturma ile ilgili
görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkânı verilerek, söz
konusu görüşler ile belgeler değerlendirilmiştir. Bu
çerçevede, ithalatçı firmalar ile muhtelif zamanlarda toplantılar yapılmış,
ayrıca, Aelous, Triangle
ve Zhongce firmalarının talebi üzerine, 24/5/2005 tarihinde adıgeçen
firmaların temsilcilerinin katılımı ile bir dinleme toplantısı
düzenlenmiştir. Geçici
önlem alındıktan sonra ise soru formlarına usulüne uygun bir şekilde cevap
veren ithalatçılara geçici önlem bildirimi ve nihai bildirim yapılmış, 12
firmadan geçici önlem bildirimine, 6 firmadan da nihai bildirime cevap
alınmıştır. Soru
formuna, geçici önlem bildirimine ve nihai bildirime cevap veren firmalardan
alınan nesnel görüşler değerlendirilmiştir. Bu görüşler çerçevesinde,
ithalatçılar için yerli ürün ile ithal edilen ürün arasındaki en önemli
tercih sebebinin fiyat farklılığı olduğu görülmüştür. Soruşturma dönemi Madde
6 — Damping
belirlemesi için 1/1/2003 - 31/12/2003 tarihleri
arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlenmesinde
ise, veri toplama ve analiz için 1/1/2001 -
31/12/2003 arasındaki dönem esas alınmıştır. Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün Madde
7 — Soruşturma
konusu ürün olan kauçuktan yeni dış lastikler, içerisinde doğal ve/veya
sentetik kauçuklar, karbon siyahı, tekstil ve/veya çelik kordlar,
pişirme amaçlı kimyasallar ve lastiğe UV ve ozon direnci kazandırmak için
yine çeşitli kimyasallar içeren komposit bir
üründür. Lastiğin temel işlevi, araç ve yer arasındaki güç iletişimini
sağlaması, hareketi başlatması veya durdurması, yük taşıması, araçla zemin
arasında süspansiyon oluşturarak konforlu bir sürüş sağlamasıdır. Soruşturma
konusu ürünler kullanıldıkları alanlar itibariyle, 4011.10.00.10.00,
4011.10.00.90.11, 4011.10.00.90.12, 4011.10.00.90.13, 4011.10.00.90.19 GTİP’te yer alan tekstil-çelik kuşaklı radyal ve konvansiyonel otomobil dış lastikleri ve
diğerleri (otomobil dış lastikleri); 4011.10.00.90.14, 4011.10.00.90.15 GTİP’te yer alan minibüs, kamyonet ve hafif kamyon radyal dış lastikleri ve konvansiyonel dış lastikleri
(hafif ticari araç dış lastikleri); 4011.20.10.00.11, 4011.20.10.00.12,
4011.20.10.00.19, 4011.20.90.00.11, 4011.20.90.00.12, 4011.20.90.00.19 GTİP’te yer alan otobüslerde ve kamyonlarda kullanılan
dış lastikler (ağır vasıta dış lastikleri); 4011.61.00.00.00,
4011.92.00.00.00 GTİP’te yer alan tarım ve orman
taşıtları ve makinelerinde kullanılan türde dış lastikler (zirai araç dış
lastikleri) ve 4011.62.00.00.00, 4011.63.00.00.00, 4011.69.00.00.00,
4011.93.00.00.00, 4011.94.00.00.00, 4011.99.00.00.00 GTİP’te
yer alan yapı veya sanayi elleçleme taşıtları ve
makinelerinde kullanılan türde dış lastikler ve diğerleridir (iş makineleri
dış lastikleri). Yönetmelik’in
4 üncü maddesi çerçevesinde, yerli üreticiler tarafından üretilen kauçuktan
dış lastikler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilen kauçuktan dış
lastikler arasında işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım
amaçları, dağıtım kanalları ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir
fark bulunmadığı tespit edildiğinden, ÇHC’den ithal
edilen soruşturma konusu madde ile yerli üretim dalı tarafından üretilen
soruşturma konusu maddenin benzer ürün olarak kabul edilebileceği
anlaşılmıştır. Soruşturma
sırasında bazı ilgili tarafların dış lastiklerin radyal
ve konvansiyonel olarak ayrı ayrı ele alınması
gerektiği yönündeki iddiaları da incelenmiştir. Soruşturma kapsamında gerek damping belirlemesinin gerek zarar incelemesinin söz
konusu madde kullanım yerleri, ebatları ve üretim süreci (radyal-konvansiyonel)
bakımından oldukça detaylı bir şekilde ele alınmış ve değerlendirmeler buna
göre yapılmış olmakla birlikte soruşturma konusu ürünün tamamı için topluca
(damping belirlemesi açısından üretici/ihracatçı firma, zarar incelemesi
açısından yerli üretim dalı bazında) bir sonuca varılmıştır. Bir ilgili taraf, soruşturma konusu maddenin yer aldığı
4011.99.00.00.00 GTİP’te bulunan iki adet ürünün
(genellikle inşaat sektöründe kullanılan el arabalarına ve eşya taşımaya
mahsus araçlara ait tekerleklerin dış lastikleri) Türkiye’de sadece Anlaş
Anadolu Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Anlaş) tarafından üretildiğini ve bu
iki grubun soruşturma harici bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür. Konu
ile ilgili olarak yapılan incelemede, Anlaş firması dışında, bahsekonu dış lastikleri üreten ya da üretme kapasitesi
olan Özka Özkanıklar
Kauçuk ve Mamulleri İmalat ve San. Ltd. Şti. (Özka)
isimli firma tespit edilmiştir. Adıgeçen her iki firmanın da, ÇHC’den
yapılan ithalat nedeniyle anılan dış lastikleri ya kapasitelerinin altında üretmekte
olduğu ya da üretme kapasiteleri olmasına rağmen üretimi durdurdukları
belirlenmiştir. Soruşturma
konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan
GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. İKİNCİ KISIM Dampinge İlişkin Belirlemeler Genel Madde
8 — ÇHC’de yerleşik Triangle, Aelous, Zhongce ve Taifa firmalarının, soru formuna verdikleri cevaplarında damping belirlemesi için gerekli olan temel bilgiler
açısından eksiklikler tespit edilmiş ve adıgeçen firmalara
duruma ilişkin bilgi verilerek, açıklama yapma imkânı tanınmıştır. Diğer
taraftan, adıgeçen firmalara, soru formunun piyasa
ekonomisi ile ilgili bölümüne verdikleri cevaplar hakkında ilave sorular
gönderilmiş, anılan sorulara Triangle, Zhongce ve Aelous firmaları
cevap iletirken, Taifa firmasından herhangi bir
cevap alınamamıştır. Bu itibarla, Taifa firmasının
piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet gösterdiğine dair iddiasına ilişkin
bilgi ve belgeler edinilemediğinden, söz konusu firmanın piyasa ekonomisi
koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna varılmıştır. Triangle, Zhongce ve Aelous firmalarının piyasa ekonomisinde faaliyet
gösterdiklerine yönelik iddiaları ise İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmelik Ek Madde 1 çerçevesinde incelenmiştir. Bu
çerçevede Zhongce firmasının; a)
SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi
çerçevesinde firmanın üretim ve satışlarına ilişkin kararlarını doğrudan
etkileyecek tarzda, ihracat ve ithalatını yapabileceği ürün yelpazesinde
sınırlama bulunduğu, b)
Firmanın ortaklık yapısında üçüncü büyük ortağın "yerel hükümet
firması" olarak görüldüğü ve bu konuda talep edilen açıklamaların
yetersiz olduğu, c)
Üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek
şekilde düzenlemeler bulunup bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde,
firmadan, çalışanlarına yönelik uygulanan "İkamet Kayıt
Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet Uygulaması" metinlerini
göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu belgelerin iletilmediği, d)
Konu ile ilgili olarak firmanın cevabının, halihazırda
yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski mevzuatın uzun zaman önce iptal
edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin edici bulunmadığı, tespit edilmiştir. Aelous firması için yapılan incelemede; a)
SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi
çerçevesinde, dış ticaret işlemi yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama
yapmakla yetindiği ve talep edilmesine rağmen bu konudaki yetki belgelerini
iletmemesi nedeniyle bu yetkinin kapsamının anlaşılamadığı, b)
Firmanın ortaklık yapısında en büyük ortağın "yerel hükümet
firması" olarak görüldüğü ve bu konuda talep edilen açıklamaların
yetersiz olduğu, c)
Üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek
şekilde düzenlemeler bulunup bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde,
firmadan, çalışanlarına yönelik uygulanan "İkamet Kayıt
Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet Uygulaması" metinlerini
göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu belgelerin iletilmediği, d)
Konu ile ilgili olarak firmanın cevabının, halihazırda
yürürlükte olduğu bilinen 1958 tarihli eski mevzuatın uzun zaman önce iptal
edildiğini ifade etmesi nedeniyle tatmin edici bulunmadığı, hususları belirlenmiştir. Triangle firması için yapılan incelemede ise; a)
SD içerisinde yürürlükte bulunan Dış Ticaret Kanununun 9 uncu maddesi
çerçevesinde, dış ticaret işlemi yapmaya yetkili olduğuna dair açıklama
yapmakla yetindiği ve talep edilmesine rağmen bu konudaki yetki belgelerini
iletmemesi nedeniyle bu yetkinin kapsamının anlaşılamadığı, b)
Firmanın ortaklık yapısında en büyük ortağın "yerel hükümet
firması" olarak görüldüğü ve bu konuda talep edilen açıklamaların
yetersiz olduğu, c)
Üretimin temel girdilerinden olan işgücünün serbest dolaşımını engelleyecek
şekilde düzenlemeler bulunup bulunmadığına yönelik inceleme çerçevesinde,
firmadan, çalışanlarına yönelik uygulanan "İkamet Kayıt
Yönetmeliği" ve "Geçici İkamet Uygulaması" metinlerini
göndermesi talep edilmiş olmasına rağmen bu belgelerin iletilmediği, d)
Ayrıca, Triangle firmasına ait diğer kaynaklardan
ulaşılan organizasyon şemasında adıgeçen firmanın
devlet ile ilişkili olduğuna dair bilgilerin yer aldığı, belirlenmiştir. Bu
tespitler ışığında Zhongce, Aelous
ve Triangle firmalarının faaliyetlerinde önemli
derecede devlet müdahalesinin bulunduğu ve bu nedenle adıgeçen
firmaların piyasa ekonomisi koşullarında faaliyet göstermediği sonucuna
varılmıştır. Normal değer Madde
9 — Yönetmelik
ek madde 1 deki ölçütler çerçevesinde piyasa ekonomisi koşullarının geçerli olduğu ihracatçılarca ispat
edilemediğinden normal değer, Yönetmelik’in 7 nci maddesi çerçevesinde, Türkiye’de benzer mal
için fabrika çıkış aşamasında oluşan ticari maliyete makul kâr ilave edilmek
suretiyle hesaplanan değer esas alınarak belirlenmiştir. Mezkur
yöntem, Türkiye’nin genel ekonomik düzeyi ve üretim hacmi nedeniyle elverişli
konumda bulunması nedeniyle tercih edilmiştir. İhraç fiyatı Madde
10 — İhraç
fiyatı, üretici/ihracatçı firmaların Türkiye’ye satışlarına ilişkin olarak
gönderdikleri fatura örneklerinde yer alan miktar ve değerler esas alınarak,
fabrika çıkış aşamasında hesaplanmıştır. Buna ilave olarak, ihracatçı
firmaların temin etmediği, kendilerine ait başka faturalar da ithalatçı
firmalardan elde edilmiş ve bu faturalar da hesaplamalara dahil
edilmiştir. Aelous firmasının beyan etmiş olduğu ihraç işlemi
sayısının, firma tarafından gönderilen faturalarda tespit edilen işlem
sayısının üstünde olduğu belirlenmiştir. Adıgeçen
firmanın yollamış olduğu ilave faturaların da önceden gönderdiği faturaların
bir kopyası olduğu anlaşılmıştır. Gönderilmeyen faturalardan sadece bir adedi
diğer kanallardan edinilebilmiştir. Benzer
şekilde, Zhongce firmasının beyan ettiği faturalar
ile bu faturaların üzerindeki işlem sayısı arasında da tutarsızlık
belirlenmiş ve diğer kanallardan adıgeçen firmaya
ait ilave faturalara ulaşılmıştır. Triangle firmasının da ilettiği ihraç faturaları
haricinde, adıgeçen firmaya ait ilave faturalara
ulaşılmıştır. Konu
hakkında, adıgeçen üç firma tarafından herhangi bir
açıklama yapılmamıştır. Bu itibarla, Aelous, Zhongce ve Triangle
firmalarının ihraç fiyatı hesaplamasında Yönetmelik’in
26 ncı maddesi çerçevesinde eldeki veriler
uygulamasına başvurulmuştur. İhraç
fiyatının fabrika çıkış aşamasında belirlenmesi amacıyla, banka masrafları,
gümrük ve liman yükleme-boşaltma giderleri, sigorta, navlun vb. giderler için
ayarlama yapılmıştır. Bu ayarlama sırasında, üretici/ihracatçı firmalardan
alınan veriler ve üretici/ihracatçı firmalar tarafından elverişli veri
sağlanmayan durumlarda ise eldeki veriler kullanılmıştır. Diğer
taraftan, ihraç fiyatının hesaplanması sırasında, ihraç faturası üzerindeki
bilgilerden satış işleminin iç lastik ve kolon dahil
olmak üzere yapıldığı belirlenen işlemlerde ithalatçı ve yerli üretim dalı
firmalarından alınan bilgi doğrultusunda ayarlama yapılmıştır. Fiyat karşılaştırması Madde
11 — Adil bir
karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen normal
değer ile ihraç fiyatı aynı aşamada (fabrika çıkış aşaması)
karşılaştırılmıştır. Damping marjı Madde
12 — Damping marjı, ihraç fiyatlarının farklı alıcı, bölge veya
dönemler arasında farklılık göstermesi nedeniyle dampingin büyüklüğünün tam
olarak belirlenebilmesi için ürün grupları bazında ayrı ayrı
tespit edilen ağırlıklı ortalama oluşturulmuş normal değer ile işlem bazında
ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasında karşılaştırılması yöntemiyle
hesaplanmıştır. Bu
çerçevede, hesaplanan damping marjı Aelous firması için CIF bedelin %141,36’sı, Zhongce firması için CIF bedelin %133,84’ü, Triangle firması için CIF bedelin %87,22’si ve Taifa firması için CIF bedelin %168,17’si olarak tespit
edilmiştir. Bir
ilgili taraf, iş makinesi dış lastikleri grubunda yerli üretim dalının
verileri kullanılarak hesaplanan normal değerin ebat bazında
karşılaştırılması halinde damping tespit
edilmeyeceğini ileri sürmüştür. Bunun
üzerine, iş makinesi dış lastik grubunda mümkün olduğunca ebat bazında
yapılan inceleme sonucunda, anılan iddianın aksine, daha önce tespit edilen
ve yukarıda belirtilen damping marjlarında az da
olsa bir artış görülmüştür. Bir
ilgili taraf, yapılan damping marjı hesaplamasının,
Türkiye’de ağırlıklı olarak üretimi yapılan radyal
dış lastik grubuna ait veriler esas alınarak hesaplanan normal değer ile ÇHC’den ağırlıklı olarak ithal edilen konvansiyonel dış
lastik grubuna ilişkin ihraç fiyatları kullanılarak yapılmasının söz konusu
marjı yükselttiği iddiasında bulunmuştur. İhraç
fiyatı hesaplamasında faturaları esas alınan üretici/ihracatçı ÇHC
firmalarının Türkiye’ye ihraç ettikleri oto dış lastiklerinin neredeyse
tamamı ve Türkiye’de üretilen oto dış lastiklerinin çok büyük bir bölümü radyaldir. Ayrıca, zirai dış lastik grubunda da damping marjı hesaplaması, traktör ön, traktör arka ve
römork lastikleri olmak üzere üç alt grup itibariyle yapılmış olup,
hesaplamada, söz konusu alt gruplara ayrılabilen yerli üretim dalının
konvansiyonel grubuna ilişkin verileri kullanılmıştır. İş makinesi dış lastik
grubunda ise yukarıdaki açıklamada da belirtildiği üzere, mümkün olduğu
ölçüde ebat bazında değerlendirme yapılmış ve bu değerlendirmede Türkiye’de
üretimi yapılan konvansiyonel lastikler, ÇHC menşeli konvansiyonel lastik
ithalatı ile karşılaştırılmıştır. Hafif
ticari ve ağır vasıta gruplarında ise, damping
marjına yönelik, radyal/konvansiyonel dış lastik
ayrımına göre ayrıca inceleme yapılmıştır. Diğer
taraftan, her bir grup için normal değer hesaplaması tüm ebatların yer aldığı
ağırlıklı ortalama alınarak yapılmakla birlikte, tüm gruplarda mümkün
olduğunca ebat bazında yapılan karşılaştırmada belirlenen normal değer
rakamlarının, genel olarak, belirlenen ağırlıklı ortalama normal değer
rakamından yüksek olduğu, dolayısı ile normal değer hesaplamasında benimsenen
yöntemin, bazı ilgili tarafların görüşlerinin tersine damping
marjını azaltıcı yönde etkide bulunduğu görülmüştür. Söz
konusu değerlendirmelere ilave olarak, damping marjı
hesaplamasında kullanılan normal değerin belirlenmesinde, mümkün olduğunca
yerli üretim dalının, ÇHC menşeli soruşturma konusu ürünün de yer aldığı
yenileme pazarına ilişkin verileri esas alınmış, böylece normal değerin
piyasa farklılığından etkilenmesinin önüne geçilmiştir. Normal
değerin hesaplanması sırasında, ilgili tarafların iddiaları çerçevesinde tüm
hususlar incelenmiş ve hesaplama mümkün olduğunca konunun bütün boyutları
dikkate alınarak yapılmıştır. ÜÇÜNCÜ KISIM Zarara İlişkin Belirlemeler BİRİNCİ BÖLÜM Dampingli İthalat Genel açıklama Madde
13 — Soruşturma
konusu ürünün zarar incelemesi, yerli üretim dalının durumunun ayrıntılı bir
şekilde ortaya konulması amacıyla beş farklı grupta yapılmıştır. Maddenin genel ithalatı Madde
14 — Soruşturma
konusu maddenin genel ithalatı ürün grupları itibariyle şu şekildedir: a)
Otomobil Dış Lastikleri: Bu grupta, miktar bazında 2001 yılında 1.264.128
adet olan genel ithalat, 2002 yılında %41’lik artışla 1.782.991 adet, 2003
yılında ise bir önceki yıla göre % 62,9’luk artış ile 2.905.524 adet olarak
gerçekleşmiştir. Söz konusu grupta genel ithalatın miktar bazında 2001-2003
dönemindeki artış oranı %129,8 olmuştur. Otomobil
dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında
artış oranı ise %113,8’dir. b)
Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda
genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 172.289 adettir. Bu rakam 2002
yılında %132,8’lik artış ile 401.231 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla
göre %103,6’lık artış ile 817.299 adede yükselmiştir. Söz konusu grupta
2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %374,4’tür. Hafif
ticari araç dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer
bazında artış oranı da %309,3’tür. c)
Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu grupta genel ithalat miktar bazında 2001 yılında
284.711 adet iken bu rakam 2002’de %103,4’lük artışla 579.256 adet, 2003’te
ise bir önceki yıla göre %56,9’luk artışla 909.057 adet seviyesine çıkmıştır.
Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %219,3’tür. Ağır
vasıta dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer
bazında artış oranı %163,4’tür. d)
Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai araç dış lastikleri genel ithalatı miktar
bazında 2001 yılında 47.729 adet, 2002’de 93.019 adet ve 2003’te 254.335 adet
olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıllara göre 2002 yılında
%94,8’lik, 2003 yılında ise %173,4’lük artışı göstermektedir. Söz konusu
grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %432,9’dur. Zirai
araç dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer
bazında artış oranı da %469,5 olmuştur. e)
İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta genel ithalat miktar bazında 2001
yılında 69.334 adet iken, bu rakam 2002 yılında %180,1’lik artışla 194.205
adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %41,1’lik artışla 274.090 adede
yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise
%295,3’tür. İş
makineleri dış lastikleri grubunda genel ithalatın 2001-2003 döneminde değer
bazında artış oranı %37,1’dir. Tüm
gruplarda genel ithalat miktar bazında 2001 yılında 1.838.191 adet iken, bu
rakam 2002 yılında %65,9’luk bir artışla 3.050.702 adet ve 2003 yılında bir
önceki yıla göre %69,1’lik bir artışla 5.160.305 adet seviyesine
yükselmiştir. Tüm gruplarda 2001-2003 miktar artışı ise %180,7’dir. Tüm
gruplarda genel ithalatın 2001-2003 dönemi değer bazlı
artış oranı %149,7 olmuştur. Maddenin soruşturma konusu ülkeden
ithalatı Madde
15 — Soruşturma
konusu maddenin ÇHC’den ithalatı madde grupları
itibariyle şu şekildedir: a)
Otomobil Dış Lastikleri: Bu grupta ÇHC’den ithalat
miktar bazında 2001 yılında 18.726 adet iken, 2002 yılında %133,3’lük artış
ile 43.695 adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %578,5’lik artışla
296.480 adet seviyesine çıkmıştır. ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.483,3’tür. Otomobil
dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın 2001-2003
döneminde değer bazında artış oranı %1.837,4’tür. Bu
grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den
ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %1,48 iken, bu pay 2002
yılında %2,45, 2003’te ise %10,2 olarak gerçekleşmiştir. b)
Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalat miktar bazında 2001 yılında 31.117 adet, 2002’de
97.290 adet ve 2003 yılında ise 460.751 adet olmuştur. 2002 yılında artış
oranı bir önceki yıla göre %212,6 iken, 2003’teki artış oranı 2002’ye göre
%373,5’tir. ÇHC’den ithalatın 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %1.380,7’dir. Hafif
ticari araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.311,1’dir. Söz
konusu grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den
ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %18,06 iken, bu pay
2002 yılında %24,25, 2003’te ise %56,37 olarak gerçekleşmiştir. c)
Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu grupta ÇHC’den
ithalat miktar bazında 2001 yılında 70.224 adettir. Söz konusu ithalat 2002
yılında %167,6’lık artış ile 187,951 adet seviyesine yükselmiş, 2003 yılında
ise bir önceki yıla göre %123,8’lik artış ile 420.642 adet seviyesine
çıkmıştır. ÇHC’den ithalatın 2001-2003 dönemi
miktar artış oranı ise %499’dur. Ağır
vasıta dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın
2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %512,9’dur. Anılan
grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den
ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %24,67 iken, bu pay
2002 yılında %32,45, 2003’te ise %46,27 olarak gerçekleşmiştir. d)
Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai araç dış lastiklerinin ÇHC’den
ithalatı miktar bazında 2001 yılında 5.078 adet, 2002’de 29.372 adet ve
2003’te 150.326 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıllara
göre 2002 yılında %478,4, 2003 yılında ise %411,8’lik artışı göstermektedir.
Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %2.860,3’tür. Zirai
araç dış lastikleri grubunda ÇHC’den ithalatın
2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %1.393,6 olmuştur. Bu
grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den
ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %10,64 iken, bu pay
2002 yılında %31,58, 2003’te ise %59,11 olarak gerçekleşmiştir. e)
İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta ÇHC menşeli ithalat miktar bazında
2001 yılında 4.885 adet iken, bu rakam 2002 yılında %1.009,1’lik artışla
54.180 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %144,2’lik artışla
132.351 adede yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış
oranı ise %2.609,3’tür. İş
makineleri dış lastikleri grubunda ÇHC’den
ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı %776,4’tür. Söz
konusu grupta, soruşturma konusu maddenin ÇHC’den
ithalatının toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %7,05 iken, bu pay 2002
yılında %27,9, 2003’te ise %48,29 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar itibariyle bakıldığında, ÇHC menşeli ithalat miktar bazında 2001
yılında 130.030 adet iken, bu rakam 2002 yılında %217,2’lik bir artış ile
412.488 adet ve 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %254’lük bir artış ile
1.460.550 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda ÇHC menşeli genel
ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %1.023,2 olmuştur. Tüm
gruplarda ÇHC menşeli ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında artış oranı
ise %769,7’dir. Tüm
gruplarda ÇHC menşeli ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında
%7,07 iken, bu pay 2002 yılında %13,52’ye, 2003 yılında ise %28,3’e
çıkmıştır. Maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı Madde
16 — Soruşturma
konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı ise madde grupları itibariyle şu
şekildedir: a)
Otomobil Dış Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında
2001 yılında 1.245.402 adet iken, 2002 yılında %39,6’lık artış ile 1.739.296
adet, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %50’lik artışla 2.609.044 adet
seviyesine çıkmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar
artış oranı ise %109,5’tir. Otomobil
dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde değer
bazında artış oranı %102’dir. Bu
grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam
ithalat içindeki payı 2001 yılında %98,52 iken, bu pay 2002 yılında %97,55,
2003’te ise %89,8 olarak gerçekleşmiştir. b)
Hafif Ticari Araç Dış Lastikleri: Hafif ticari araç dış lastikleri grubunda
üçüncü ülkelerden ithalat miktar bazında 2001 yılında 141.172 adet, 2002’de
303.941 adet ve 2003 yılında ise 356.548 adet olmuştur. 2002 yılında artış
oranı bir önceki yıla göre %115,2 iken, 2003’teki artış oranı 2002’ye göre
%17,3’tür. Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı
ise %152,6’dır. Hafif
ticari araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003
döneminde değer bazında artış oranı %162,1’dir. Söz
konusu grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının
toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %81,94 iken, bu pay 2002 yılında
%75,75, 2003’te ise %43,63 olarak gerçekleşmiştir. c)
Ağır Vasıta Dış Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkelerden ithalat miktar
bazında 2001 yılında 214.487 adettir. Söz konusu ithalat 2002 yılında
%82,4’lük artış ile 391.305 adet seviyesine yükselmiş, 2003 yılında ise bir
önceki yıla göre %24,8’lik artış ile 488.415 adet seviyesine çıkmıştır.
Üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise
%127,7’dir. Ağır
vasıta dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003
döneminde değer bazında artış oranı %125,5’tir. Anılan
grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam
ithalat içindeki payı 2001 yılında %75,33 iken, bu pay 2002 yılında %67,55,
2003’te ise %53,73 olarak gerçekleşmiştir. d)
Zirai Araç Dış Lastikleri: Zirai araç dış lastiklerinin üçüncü ülkelerden
ithalatı miktar bazında 2001 yılında 42.651 adet, 2002’de 63.647 adet ve
2003’te 104.009 adet olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar, bir önceki yıla
göre 2002 yılında %49,2, 2003 yılında ise %63,4’lük artışı göstermektedir.
Söz konusu grupta 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise %143,9’dur. Zirai
araç dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003 döneminde
değer bazında artış oranı %405 olmuştur. Bu
grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının toplam
ithalat içindeki payı 2001 yılında %89,36 iken, bu pay 2002 yılında %68,42,
2003’te ise %40,89 olarak gerçekleşmiştir. e)
İş Makineleri Dış Lastikleri: Bu grupta üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar
bazında 2001 yılında 64.449 adet iken, bu rakam 2002 yılında %117,2’lik
artışla 140.025 adede, 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %1,2’lik artışla
141.739 adede yükselmiştir. Genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış
oranı ise %119,9’dur. İş
makineleri dış lastikleri grubunda üçüncü ülkelerden ithalatın 2001-2003
döneminde değer bazında artış oranı %10,8’dir. Söz
konusu grupta, soruşturma konusu maddenin üçüncü ülkelerden ithalatının
toplam ithalat içindeki payı 2001 yılında %92,95 iken, bu pay 2002 yılında
%72,1, 2003’te ise %51,71 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar itibariyle bakıldığında, üçüncü ülkeler menşeli ithalat miktar
bazında 2001 yılında 1.708.161 adet iken, bu rakam 2002 yılında %54,4’lük bir
artış ile 2.638.214 adet ve 2003 yılında ise bir önceki yıla göre %40,2’lik
bir artış ile 3.699.755 adet seviyesine yükselmiştir. Tüm gruplarda üçüncü
ülkeler menşeli genel ithalatın 2001-2003 dönemi miktar artış oranı ise
%116,6 olmuştur. Tüm
gruplarda üçüncü ülkeler menşeli ithalatın 2001-2003 döneminde değer bazında
artış oranı ise %114,8’dir. Tüm
gruplarda üçüncü ülkeler menşeli ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2001
yılında %92,93 iken, bu pay 2002 yılında %86,48’e, 2003 yılında ise %71,7’ye
gerilemiştir. Dampingli ithalatın pazar payındaki
değişim Madde
17 —
Soruşturma konusu maddenin yurtiçi tüketimi, yerli üretim dalının yurtiçi
satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır. Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim miktarı endeks olarak 2001
yılında 100 iken, madde grupları itibariyle, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastik grubunda 141 ve 182, hafif ticari araç dış
lastik grubunda 150 ve 180, ağır vasıta dış lastik grubunda 157 ve 193, zirai
araç dış lastik grubunda 121 ve 188 ve iş makineleri dış lastik grubunda ise
255 ve 349 olarak gerçekleşmiştir. ÇHC’nin pazar payı ise 2001, 2002 ve 2003 yıllarında
sırası ile, otomobil dış lastik grubunda %0,58,
%0,96 ve %5,04, hafif ticari araç dış lastik grubunda %3,71, %7,73 ve %30,54,
ağır vasıta dış lastik grubunda %7,67, %13,11 ve %23,86, zirai araç dış
lastik grubunda %1,50, %7,21 ve %23,69 ve iş makineleri dış lastik grubunda
ise %5,92, %25,79 ve %45,95 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar esasında toplam tüketim miktarı 2001 yılında 100 olarak kabul
edildiğinde 2002’de 146 ve 2003 yılında ise 186 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar esasında ÇHC’nin söz konusu tüketimden
aldığı pay ise 2001 yılında %2,40, 2002 yılı için %5,24 ve 2003 yılı için de
%14,49 olmaktadır. Dampingli ithalatın fiyatlarının gelişimi Madde
18 —
Soruşturma konusu maddeye ilişkin her bir grupta ve tüm gruplar toplamı
itibariyle 2001-2003 döneminde ÇHC’den yapılan
ithalatın fiyatlarının genel ithalatın fiyatlarının altında kaldığı tespit
edilmiştir. ÇHC’den yapılan ithalatın fiyatı 2001 yılında 100 olarak
alındığında, 2003 yılında otomobil dış lastikleri grubunda 122, hafif ticari
araç dış lastikleri grubunda 95, ağır vasıta dış lastikleri grubunda 102,
zirai araç dış lastikleri grubunda 50 ve iş makineleri dış lastikleri
grubunda ise 32 olmuştur. Tüm
gruplar itibariyle, ÇHC’den yapılan ithalatın
fiyatı 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2002 yılında 93 ve 2003 yılında
77 olmuştur. Dampingli ithalatın yerli üretim dalının
fiyatları üzerindeki etkisi Madde
19 — ÇHC
menşeli ithalatın gümrük vergisi ve ithal masrafları dahil
Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile
mukayese edildiğinde, soruşturma dönemi olan 2003 yılında her bir grupta ve
tüm gruplar toplamında dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının
fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı (fiyat kırılması) tespit
edilmiştir. Buna
göre, söz konusu fiyat kırılmaları 2003 yılında, otomobil dış lastik grubu
için %37,8, hafif ticari araç dış lastikleri için %54,9, ağır vasıta dış
lastikleri için %74, zirai araç dış lastikleri için %75,1 ve iş makineleri
dış lastikleri için ise %91,9’dur. Tüm gruplar itibariyle 2003 yılı fiyat
kırılması ise %56,2’dir. Diğer
taraftan, 2003 yılında, dampingli ithalatın yerli
üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisi incelenirken, soru formuna cevap
veren üretici/ithalatçı firmaların gönderdiği faturalar kullanılarak ayrıca
hesaplama yapılmıştır. Bir ilgili tarafın, zirai dış lastik grubunda yapılan fiyat
kırılması hesaplamasında traktör ön dış lastikleri ve traktör arka dış
lastiklerinin bir arada değerlendirilmesi ve ÇHC’den
yapılan ithalatın ağırlıklı olarak traktör ön dış lastikleri olması nedeniyle
kırılmanın suni şekilde yüksek çıktığı yönündeki iddiası üzerine traktör ön
dış lastikleri için ayrı hesaplama yapılmıştır. Söz konusu
hesaplamada, 2003 yılı için, üretici/ihracatçı ÇHC firmalarının traktör ön
dış lastiklerine ilişkin işlemleri, Petlas’ın
traktör ön dış lastik satışları ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma
sonucunda traktör ön dış lastiklerinde %43,86 oranında fiyat kırılması tespit
edilmiştir. İKİNCİ BÖLÜM Yerli Üretim Dalının Durumu Dampingli ithalatın yerli üretim dalı
üzerindeki etkisi Madde
20 — Dampingli ithalatın
yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde Petlas,
Pirelli ve Brisa
firmalarından elde edilen veriler temel alınmış, ekonomik göstergeler mümkün
olduğunca ayrıntılı incelemeye olanak sağlamak üzere beş grup halinde
değerlendirilmiş, ayrıca, toplu halde de değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Ekonomik
göstergeler incelenirken, mümkün olduğunca yerli üretim dalının yenileme
pazarına ilişkin verilerinden hareket edilmiş ve böylece zarar incelemesinin
soruşturma konusu dampingli ithalatın yer aldığı
piyasa esas alınarak yapılmasına olanak sağlanmıştır. Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir
şekilde incelenmesi amacıyla, TL bazındaki veriler yıllık ortalama TEFE
kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler olarak hesaplanmıştır. a)
Üretim Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan üretim miktar
endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 117
ve 138, hafif ticari araç dış lastikleri için 123 ve 133, ağır vasıta dış
lastikleri için 116 ve 139, zirai araç dış lastikleri için 130 ve 138, iş
makineleri dış lastikleri için 129 ve 162 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen üretim miktar
endeksi ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 118 ve 137 olmuştur. b)
İç piyasa satışları Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan iç piyasa
satış miktarı endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış
lastikleri için 146 ve 150, hafif ticari araç dış lastikleri için 126 ve 104,
ağır vasıta dış lastikleri için 131 ve 122, zirai araç dış lastikleri için
126 ve 124, iş makineleri dış lastikleri için 125 ve 116 olarak
gerçekleşmiştir. Yerli
üretim dalının yurt içi satış hasılatı ise 2001
yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil
dış lastikleri için 138 ve 137, hafif ticari araç dış lastikleri için 120 ve
95, ağır vasıta dış lastikleri için 110 ve 98, zirai araç dış lastikleri için
128 ve 152, iş makineleri dış lastikleri için 119 ve 106 olarak
gerçekleşmiştir. Tüm
grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen iç piyasa satışları
miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 136 ve 130 olarak
gerçekleşirken, yurt içi satış hasılatı endeksi ise
aynı yıllarda sırası ile 118 ve 108 olmuştur. c)
İhracat Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan ihracat
miktar endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri
için 102 ve 120, hafif ticari araç dış lastikleri için 117 ve 126, ağır
vasıta dış lastikleri için 99 ve 127, zirai araç dış lastikleri için 125 ve
140, iş makineleri dış lastikleri için 109 ve 155 olarak gerçekleşmiştir. Yerli
üretim dalının ihracat hasılatı ise 2001 yılında 100
olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış
lastikleri için 82 ve 87, hafif ticari araç dış lastikleri için 96 ve 89,
ağır vasıta dış lastikleri için 81 ve 94, zirai araç dış lastikleri için 107
ve 96, iş makineleri dış lastikleri için 89 ve 101 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen ihracat miktar
endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 105 ve 122 olarak gerçekleşirken,
ihracat hasılatı endeksi ise aynı yıllarda sırası
ile 86 ve 90 olmuştur. d)
Pazar payı Yerli üretim dalının pazar payı 2001, 2002 ve 2003 yıllarında
sırasıyla, otomobil dış lastiklerinde %60,92, %60,94 ve %50,65, hafif ticari
araç dış lastiklerinde %79,48, %68,13 ve %45,83, ağır vasıta dış
lastiklerinde %68,89, %59,48 ve %48,44, zirai araç dış lastiklerinde %85,88,
%77,17 ve %59,91 ve iş makineleri dış lastiklerinde ise %15,96, %7,57 ve
%4,84 olmuştur. Tüm
gruplar itibariyle yerli üretim dalının pazar payı ise 2001 yılında %66,02
iken, 2002 yılında %61,26 ve 2003 yılında ise %48,82 seviyesine gerilemiştir. e)
Stoklar Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan stok miktar
endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 128
ve 172, hafif ticari araç dış lastikleri için 104 ve 99, ağır vasıta dış
lastikleri için 95 ve 97, zirai araç dış lastikleri için 123 ve 114, iş
makineleri dış lastikleri için 100 ve 135 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen stok miktar endeksi
ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 117 ve 139 olmuştur. f)
Kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO) Yerli üretim dalının 2001 yılında 100 olarak alınan kapasite
endeksi 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 104
ve 130, hafif ticari araç dış lastikleri için 97 ve 124, ağır vasıta dış
lastikleri için 101 ve 111, zirai araç dış lastikleri için 107 ve 109, iş
makineleri dış lastikleri için 113 ve 109 olarak gerçekleşmiştir. KKO
ise 2001 yılında otomobil dış lastikleri için %84, hafif ticari araç dış
lastikleri için %63, ağır vasıta dış lastikleri için %62, zirai araç dış
lastikleri için %41, iş makineleri dış lastikleri için %28 olarak
gerçekleşmiştir. Söz konusu oran 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil
dış lastikleri için %95 ve %90, hafif ticari araç dış lastikleri için %80 ve
%67, ağır vasıta dış lastikleri için %71 ve %77, zirai araç dış lastikleri
için %50 ve %52, iş makineleri dış lastikleri için %32 ve %41 olmuştur. Tüm
gruplar itibariyle 2001 yılında 100 olarak kabul edilen yerli üretim dalının
kapasitesi, 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 102 ve 124’e yükselmiştir. Tüm
gruplarda KKO ise 2001 yılında %73 iken, 2002 yılında %85 ve 2003 yılında ise
%81 seviyesinde gerçekleşmiştir. g)
İstihdam Soruşturma
konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının istihdam
endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003 yılında
101 olmuştur. h)
Ücretler Soruşturma
konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının ücret
endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla
92 ve 100 olmuştur. i)
Verimlilik Soruşturma
konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının verimlilik
endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla
121 ve 136 olmuştur. j)
Yurt içi fiyatlar Yerli üretim dalının yurt içi fiyat endeksi 2001 yılında 100
olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış
lastikleri için 95 ve 91, hafif ticari araç dış lastikleri için 95 ve 92,
ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 80, zirai araç dış lastikleri için 102
ve 122, iş makineleri dış lastikleri için 95 ve 92 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar itibariyle 2001 yılında 100 olarak kabul edilen yurt içi fiyatları
ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 87 ve 83 olmuştur. k)
Maliyetler Yerli üretim dalının birim ticari maliyet endeksi 2001 yılında
100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil
dış lastikleri için 83 ve 76, hafif ticari araç dış lastikleri için 85 ve 76,
ağır vasıta dış lastikleri için 84 ve 74, zirai araç dış lastikleri için 83
ve 93, iş makineleri dış lastikleri için 69 ve 95 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar itibariyle 2001 yılında 100 olarak kabul edilen birim ticari maliyet
ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 81 ve 74 olmuştur. l)
Kârlılık 2001
yılı için 100 olarak alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı, 2002 ve
2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 132 ve 143, hafif
ticari araç dış lastikleri için 145 ve 167, ağır vasıta dış lastikleri için
ise 85 ve 98 olarak gerçekleşmiştir. 2001
yılı için –100 (zarar) olarak alınan yerli üretim dalının birim kârlılığı,
2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla zirai araç dış lastikleri için –59 (zarar)
ve –53 (zarar), iş makineleri dış
lastikleri için ise –28 (zarar) ve –99 (zarar) olmuştur. Tüm
gruplar itibariyle yerli üretim dalının birim kârlılığı ise 2001 yılında 100
olarak alındığında 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 126 ve 137 olmuştur. m)
Nakit akışı Yerli
üretim dalının nakit akışı endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde
2002 ve 2003 yılları için sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 127 ve 121,
hafif ticari araç dış lastikleri için 136 ve 114, ağır vasıta dış lastikleri
için 105 ve 99 olarak gerçekleşmiştir. 2001
yılında yerli üretim dalı nakit akışı endeksi –100 olan gruplardan zirai dış
lastiklerde anılan endeks 2002 ve 2003 için –57 ve –50 olurken, iş makineleri
dış lastiklerinde ise 4 ve –129 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
grupları kapsayan ve 2001 yılında 100 olarak kabul edilen nakit akışı endeksi
ise 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 123 ve 113 olmuştur. n)
Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı 2001
yılı için 100 olarak alınan yerli üretim dalının özkaynak
kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için
129 ve 100, hafif ticari araç dış lastikleri için 122 ve 81, ağır vasıta dış
lastikleri için ise 75 ve 55 olarak gerçekleşmiştir. 2001
yılı için –100 olarak alınan yerli üretim dalının özkaynak
kârlılığı, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için
–49 ve –31, iş makineleri dış lastikleri için ise –23 ve –53 olmuştur. 2001
yılı için 100 olarak alınan yerli üretim dalının yatırım hasılatı
2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, otomobil dış lastikleri için 131 ve 114,
hafif ticari araç dış lastikleri için 122 ve 81, ağır vasıta dış lastikleri
için 76 ve 63 olarak gerçekleşmiştir. 2001
yılı için –100 olarak alınan yerli üretim dalının yatırım hasılatı
ise, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla, zirai araç dış lastikleri için –50 ve
–35, iş makineleri dış lastikleri için ise
–23 ve –61 olmuştur. Tüm
gruplar itibariyle yerli üretim dalının özkaynak
kârlılığı ise 2001 yılında 100 iken 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 114 ve
84 olmuştur. Tüm gruplarda aynı yıllarda yatırım hasılatı
endeksi ise 116 ve 96 olarak gerçekleşmiştir. o)
Büyüme Soruşturma
konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının aktif
toplamı endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002 yılında 98 ve 2003
yılında 100 olmuştur. p)
Sermaye artışı Soruşturma
konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının özsermaye endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında
2002 yılında 100 ve 2003 yılında 114 olmuştur. r)
Yatırımlardaki artış Soruşturma
konusu madde grupları itibariyle ayrılamayan yerli üretim dalının yatırımları
toplamı (tevsi + yenileme) endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında 2002
yılında 74 ve 2003 yılında 66 olmuştur. s)
Damping marjının büyüklüğü Damping
marjı tüm gruplarda önemli oranlarda bulunmuştur. Yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin değerlendirilmesi Madde
21 — 2001-SD
aralığında, yerli üretim dalının yurt içi satışlarının miktar bazında tüm
gruplarda arttığı, buna karşılık, otomobil dış lastikleri grubu dışındaki
dört grupta yurt içi satış miktarının 2003 yılında bir önceki yıla göre
azaldığı görülmektedir. Diğer taraftan, 2001-SD aralığında, yurt içi fiyatlar
zirai araç dış lastikleri dışındaki gruplarda önemli düşüş kaydetmiştir. İlgili
dönemde ağır vasıta dış lastikleri grubunda birim kârlılığın azaldığı, zirai
araç ve iş makineleri dış lastikleri gruplarında ise negatif kârlılığın
bulunduğu anlaşılmaktadır. Özellikle zirai araç dış lastikleri ve iş
makineleri dış lastikleri gruplarında, 2001-SD döneminde yurt içi satış
miktarı artmış olmasına rağmen zarar devam etmiştir. Stoklar ise miktar bazında otomobil dış lastikleri ve hafif
ticari araç dış lastikleri gruplarında 2001-SD aralığında devamlı artış
göstermiş, ağır vasıta dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri
gruplarında 2003 yılında bir önceki yıla göre artış göstermiş ve zirai araç
dış lastikleri grubunda ise 2002 ve 2003 yıllarında 2001’deki seviyesinin
önemli oranda üzerinde gerçekleşmiştir. Yerli
üretim dalının ihracat miktar endeksi 2001-SD döneminde tüm gruplarda önemli
bir artış kaydetmiştir. Bu artışın, zirai araç dış lastikleri grubu dışındaki
dört grupta da 2002 yılından sonra ivme kazanması yerli üretim dalının dampingli ithalatın yurt içi piyasada yol açtığı
olumsuzluklardan kaçınmak üzere iç piyasadan dış piyasaya daha büyük oranda
yöneldiğine işaret etmektedir. Dolayısı
ile 2001-SD aralığında beş ürün grubunda yaşanan üretim artışının, iç piyasa
satışlarından ziyade stok miktarındaki ve ihracattaki artışta etkili olduğu
görülmektedir. Nitekim, incelemeye tabi tüm
gruplarda yerli üretim dalının iç piyasadaki payının önemli ölçüde düşmesi bu
durumu teyit eder niteliktedir. KKO
ise, zarar inceleme dönemindeki üretim artışına rağmen zirai araç dış
lastikleri ve iş makinesi dış lastikleri gruplarında düşük seviyelerde
seyretmektedir. Otomobil dış lastikleri ve hafif ticari araç dış lastikleri
gruplarında ise KKO’nun 2002’den 2003 yılına
geçişte gerilediği belirlenmiştir. Bazı
ilgili taraflar, yerli üretim dalının ihracat fiyatlarının düşük olmasına
dikkat çekmişlerdir. Konu zarar incelemesi sırasında ele
alınmış ve yerli üretim dalının genellikle yabancı ortaklı kuruluş yahut
yabancı sermaye kuruluşu olması nedeniyle dış satışa ilişkin kararların ülke
dışında alındığı ve böylece ihracata yönelik faaliyet giderlerinin
(pazarlama, reklam, personel vb. giderleri) iç piyasaya oranla oldukça düşük
olması nedeniyle dış piyasa fiyatlarının daha düşük seviyelerde
gerçekleşebileceği anlaşılmıştır. 2001-SD
aralığında, sektörün toplam yatırımlarında, otomobil dış lastikleri grubu
dışındaki gruplarda özellikle 2003 yılında bir önceki yıla göre nakit
akışında bozulma görülmektedir. Diğer
taraftan, yatırımların geri dönüşü ve yatırım hasılatı
göstergelerinde, 2001-SD aralığında ağır vasıta grubunda devamlı bir bozulma
tespit edilmiş, zirai araç dış lastikleri ve iş makineleri dış lastikleri
grubunda ise 2003 yılında bir önceki yıla göre bozulma gerçekleştiği
görülmüştür. Söz konusu göstergeler, zirai araç dış lastikleri ve iş
makineleri dış lastikleri gruplarında zarar inceleme dönemi boyunca,
kârlılıktaki olumsuzluk nedeniyle, negatif olarak gerçekleşmiş, iş makineleri
dış lastikleri grubundaki bozulma, 2003 yılında bir önceki yıla göre artarak
devam etmiştir. Tüm
gruplar toplu olarak değerlendirildiğinde de durum değişmemektedir. Zira, beş grup toplamı bazında 2001-SD aralığında üretim
artmakta, iç piyasa satış miktarında 2003 yılında bir önceki döneme göre
azalma meydana gelmekte, buna karşılık üretimdeki artış etkisini yurt dışı
satış miktarındaki ve stok miktarındaki artış olarak göstermektedir. Diğer
taraftan, beş grup toplu olarak ele alındığında, KKO, nakit akışı, sermaye
artırma yeteneği ve yatırım hasılatı göstergelerinde
2003 yılında bir önceki yıla göre gerileme olduğu belirlenmiştir. Dampingli
ithalatın olumsuz etkileri kendini ağırlıklı olarak 2003 yılında
göstermektedir. Ayrıca,
2001-2003 döneminde tüm grupların toplam ithalatı %181 oranında artarken,
aynı dönemde ÇHC menşeli ithalatın artış oranı %1.023 olmuştur. Söz konusu
dönemde yerli üretim dalının pazar payı düşerken, ÇHC menşeli ithalatın pazar
payı ise devamlı bir yükseliş göstermiştir. Sonuç
olarak, Türkiye’de otomotiv piyasasının canlılığı ve gelişimi ile büyüyen
pazar nedeniyle yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin tamamında
bozulma meydana gelmemiştir. Bununla birlikte, 2001 yılında ülkemizde yaşanan
ekonomik krizin ardından 2002 yılında yeniden canlanan piyasada ekonomik
göstergelerin bir önceki yıla göre düzelme gösterdiği, ancak, 2003 yılında dampingli ithalatın artan miktarı ve fiyat kırılması ile
genel olarak yerli üretim dalının iç piyasa satışlarının büyüyen piyasadaki
payının azaldığı tespit edilmiştir. Yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinde 2003 yılında bir önceki yıla göre
dikkat çekici bir bozulma yaşanması da bu durumu doğrulamaktadır. DÖRDÜNCÜ KISIM Dampingli İthalat ile Nedenselliğe İlişkin
Belirlemeler Dampingli ithalatın etkisi Madde
22 — Zarar
inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün tüm gruplardaki ithalatının ÇHC’den mutlak ve nispi olarak arttığı ve yerli üretim
dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Dampingli
ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim
dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması
nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar
arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır. Üçüncü ülkelerden ithalat Madde
23 — Bazı
ilgili taraflar, üçüncü ülkelerden yapılan ithalata ilişkin faturaları örnek
göstermek suretiyle, üçüncü ülke ithalat fiyatları ile ÇHC menşeli ithalatın
fiyatlarını kıyaslamışlar ve
soruşturmanın diğer ülkeleri içerecek şekilde genişletilmesini talep
etmişlerdir. Üçüncü
ülkelerden yapılan ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında nispi olarak
otomobil dış lastiklerinde %109,5, hafif ticari araç dış lastiklerinde
%152,6, ağır vasıta dış lastiklerinde %127,7, zirai araç dış lastiklerinde
%143,9 ve iş makineleri dış lastiklerinde %119,9 oranlarında arttığı tespit
edilmiştir. Ayrıca, zarar inceleme döneminde üçüncü ülkeler menşeli ithalatın
birim fiyatlarının madde gruplarının her birinde ÇHC menşeli ithalatın birim
fiyatlarının üzerinde olduğu belirlenmiştir. Beş
grup itibariyle üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın miktar bazında 2001-SD aralığında %116,6 oranında arttığı, ayrıca birim
fiyatlarının ÇHC menşeli ithalatın ağırlıklı ortalama birim fiyatlarının
üstünde olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık, üçüncü ülkelerin pazar payı 2001 yılında 100
olarak kabul edildiğinde, 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile otomobil dış
lastiklerinde 99 ve 115, hafif ticari araç dış lastiklerinde 144 ve 141, ağır
vasıta dış lastiklerinde 116 ve 118, zirai araç dış lastiklerinde 124 ve 130
ve iş makineleri dış lastiklerinde ise 85 ve 63 olarak gerçekleşmiştir. Tüm
gruplar itibariyle üçüncü ülkelerin pazar payı ise 2001 yılında 100 kabul
edildiğinde 2002 ve 2003 yıllarında sırası ile 106 ve 116 olmuştur. Sonuç
olarak, diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve
piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime
zarar verebilecek boyutta görülmemektedir. Diğer unsurların etkisi Madde
24 — Dampingli
ithalatın, talep daralmasının görüldüğü 2001 yılı sonrası önemli oranlarda
artış gösterdiği, pazar payını sürekli artırdığı ve yerli üretimin pazar payı
aleyhine genişlediği görülmüştür. Üçüncü ülkeler menşeli ithalat 2001-2003
döneminde dört grupta pazar payını artırmaktadır, ancak, tek başına dampingli ithalatın pazar payındaki artışın gerisinde
kalmaktadır. Dampingli
ithalatın fiyatlarının sürekli olarak ortalama ithal fiyatlarının önemli
oranlarda altında kalması, ithalatın buna bağlı olarak sürekli artması ve
pazar payının genişlemesi dikkate alındığında, dampingli
ithalatın yerli üretim dalına zarar verdiği ve nedensellik bağının mevcut
olduğu tespit edilmiştir. Kaldı ki, önceki yılların ithalat gelişimi de aynı
eğilimi göstermektedir. Soruşturma ile ilgili diğer hususlar Madde
25 — Soruşturma
ile ilgili olarak ilgili taraflarca gündeme getirilen diğer hususlara ilişkin
açıklamalar aşağıda yer almaktadır. a)
Bazı ilgili taraflar, zarar inceleme döneminin 2001 yılı ile başlamasının, o
yıl yaşanan ekonomik krizden dolayı ithalatta yaşanan gelişmelerin
değerlendirilmesinde yanıltıcı olacağından bahisle, ithalat artışının
incelenmesinin 2000 yılı ithalat verileri ele alınarak yapılması halinde daha
önce varılan sonuçların aksine bir durumun ortaya çıkacağını iddia
etmişlerdir. Soruşturma
konusu ürünün ÇHC menşeli ithalatının gelişimine 2000-2003 dönemi için
bakıldığında, söz konusu ithalatın tüm gruplarda ve toplam olarak genel
ithalat içindeki payını artırdığı tespit edilmiştir. Şöyle ki, tüm gruplar
halinde ve toplam olarak, ÇHC’den yapılan ithalatın
genel ithalat içindeki payı yaşanan ekonomik krizin etkisiyle 2001 yılında
bir önceki yıla göre düşüş göstermekte, ancak 2002 ve 2003 yıllarında yeniden
artışa geçmektedir. Burada önemli olan husus, ÇHC menşeli ithalatın genel
ithalat içindeki payının 2003 yılında, 2000 yılındaki seviyesinin de üzerine
çıkacak şekilde gelişme göstermesidir. Diğer
taraftan, damping soruşturması sırasında yapılan
zarar incelemesinde ithalatın gelişimi ile birlikte pazar payının gelişimi de
değerlendirilmektedir. Söz konusu değerlendirme sonucunda, zarar inceleme
döneminde ÇHC’nin soruşturmaya tabi ürünün tüketimindeki
payının, adıgeçen ürünün genel ithalatındaki artış
oranının da üzerinde büyüdüğü tespit edilmiştir. Dolayısı
ile, zarar inceleme döneminin 2000 yılından
başlatılmasının, ÇHC menşeli ithalatın seyri bakımından bir farklılık ortaya
çıkarmadığı ve bu analizde sadece ithalatın gelişimi değil aynı zamanda
soruşturmaya tabi ülkenin pazar payının gelişiminin de dikkate alınması
gerektiği için iddianın geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. b)
Bazı ilgili taraflar, şikayetçi Türk Pirelli Lastikleri A.Ş. firmasının konvansiyonel lastik
üretmediğinden ve bu lastikleri adıgeçen firma için
şikayetçiler arasında yer almayan İzmit’te yerleşik Kocaeli Lastik Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’nin (Kolsan A.Ş.) üretmekte olduğundan
bahisle, Pirelli firmasının konvansiyonel dış
lastikleri için şikayetçi olamayacağını iddia etmiştir. Daha
önce benzer ürün ile ilgili açıklamalarda da belirtildiği üzere, ÇHC menşeli
dış lastikler ithalatına yönelik olarak açılmış olan damping
soruşturması kapsamında konvansiyonel-radyal dış
lastikler ayrı ayrı ele alınmamış ve her iki grup
lastik de soruşturma kapsamında tutulmuştur. Yapılan
incelemeler sonucunda, Kolsan firmasının Pirelli
firması ile yapmış olduğu anlaşma çerçevesinde, sadece Pirelli
için ve Pirelli markalı konvansiyonel lastiklerin
üretimini yaptığı ve tüm üretimini Pirelli’ye
sattığı, buna ilave olarak, söz konusu ürünleri Pirelli
haricinde herhangi bir üçüncü kişiye satma yetkilerinin bulunmadığı
belirlenmiştir. Diğer
taraftan, soruşturma sırasında yapılan incelemelerde kullanılan, Pirelli firmasından alınan ve yerinde doğrulanan veriler
içerisinde Kolsan firmasının Pirelli için yapmış
olduğu üretime ilişkin detaylar da yer almaktadır. Bu itibarla, soruşturmanın
açılışından bu yana Kolsan firmasının verileri değerlendirmelere dahil edilmiştir. c)
Bazı ilgili taraflar, yerli üreticilerden Petlas
Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin, soruşturmaya
konu maddenin Türkiye’deki en önemli ithalatçılarından bir tanesi tarafından
devralınması nedeniyle anılan firmaların birbirleriyle ilişkili olduğu ve
birbirlerini kontrol ettiklerini ifade etmiş ve dolayısı ile Petlas’ın şikayetçiler arasından
çıkarılması gerektiğini ileri sürmüştür. Yukarıda,
soruşturma dönemi ile ilgili maddede belirtildiği üzere, damping
soruşturmasında zarar inceleme dönemi olarak 2001-2003 yılları, damping
belirleme dönemi olarak ise 2003 yılı alınmıştır. Bu nedenle, 2005 yılında
yapılan yukarıda bahsekonu devir işleminin
soruşturmanın açılışını ve yürütülmesini engelleyici bir yönü
bulunmamaktadır. d)
Bazı ilgili taraflar, Türkiye’nin soruşturma konusu üründeki genel
ithalatının ÇHC menşeli olanın haricindeki bölümünün önemli oranda dünyanın
muhtelif yerlerinde üretim tesisleri olan çok uluslu yerli üretim dalı
tarafından yapıldığını ifade etmiş ve bu ithalatın şikayet konusu edilmemesi
nedeniyle lastik piyasasında dünyada hakim olan oligopol
yapının ülkemizde de oluştuğunu ileri sürmüşlerdir. Soruşturma
sırasında yapılan inceleme sırasında, 2001-2003 döneminde şikayetçi
firmaların tüm gruplarda yıllık satışlarının içerisinde ithal ürünlerin
payının oldukça düşük düzeylerde kaldığı tespit edilmiştir. e) Bir ilgili taraf, zarar incelemesi sırasında ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın oransal olarak çok
önemli miktarlarda arttığının gösterilerek, bunun önlem alınmasına dayanak
olarak sunulması hususuna değinmiş ve otomobil dış lastikleri grubunu ele
alarak, bu grupta ÇHC’den yapılan ithalatın diğer
ülkelerden yapılan ithalatın onda biri seviyesinde olması nedeniyle oransal
verilerden hareket edilemeyeceğini iddia etmiştir. Damping
soruşturmaları kapsamında yapılan zarar incelemesinde, ele alınan değerlerin
inceleme dönemindeki eğilimlerinin ortaya konulması amaçlandığından mutlak
verilerin yanısıra oransal verilerin de incelenmesi
zorunluluğu bulunmaktadır. Bu
itibarla, adıgeçen grupta 2001-SD aralığında üçüncü
ülkelerden yapılan ithalat miktar bazında %109,5 oranında artarken, anılan
dönemde ÇHC’den yapılan ithalatın miktar bazında
%1.483 oranında artmış olması yapılan değerlendirme bakımından önem
taşımaktadır. Ayrıca,
2003 yılında ÇHC’den yapılan otomobil dış lastik
ithalatı genel otomobil dış lastik ithalatı içinde %11,3’lük bir yer tutmakla
birlikte, tek bir ülkeden yapılan ithalatın, anılan dönemde ithalat yapılan
birçok ülkeden yapılan toplam ithalat ile karşılaştırıldığı da
unutulmamalıdır. Buna
ilave olarak, soruşturma konusu ürün "dış lastikler" maddesidir.
Dolayısı ile, incelemeyi kolaylaştırmak amacıyla
yapılan gruplandırma içerisinde bir tek grubu alarak soruşturma konusu
maddeye ilişkin genelleme yapılması mümkün bulunmamaktadır. f)
Bazı ilgili taraflar, yerli üretim dalını oluşturan şikayetçi
firmaların ekonomik durumlarını ayrı ayrı ele
alarak dampingli ithalat ve zarar arasında nedensellik bağının oluşmadığını
ileri sürmüştür. Bu
çerçevede, bahsekonu ilgili taraflar, Petlas firmasının 1990 yılından bu yana zarar etmekte
olan bir kuruluş olduğundan bahisle, bu zararın ÇHC’den
gerçekleştirilen ithalata bağlanmasının gerekçesinin bulunmadığını ifade
etmiştir. Damping
soruşturması çerçevesinde yapılan zarar incelemesi tek boyutlu olmayıp, dampingli ithalatın hacmi, bu ithalatın iç piyasadaki
benzer mal fiyatları ile yerli üretim dalı üzerindeki etkilerinin nesnel
olarak değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu
itibarla, söz konusu zarar incelemesinde sadece yerli üretim dalının ekonomik
göstergeleri dikkate alınmadığı gibi yerli üretim dalını oluşturan
firmalardan sadece bir tanesinin ekonomik göstergeleri de belirleyici
olmamaktadır. Dolayısı ile zarar incelemesini, detayları Üçüncü Kısımda açıklanmış
olan bir bütün olarak görmek gerekir. Diğer
taraftan, adıgeçen kuruluşun daha önceki yıllarda
karşı karşıya kaldığı belirtilen zararın dampingli
ithalat ile zarar arasındaki nedenselliği kesici bir yönü bulunmamaktadır. Aynı
şekilde, yukarıdaki açıklamalar ışığında, Pirelli
firmasının İstanbul Sanayi Odası’nın her yıl yaptığı Türkiye’de ilk beş yüz
sanayi kuruluşu sıralamasındaki yeri ya da Brisa
firmasının mali tablolarından elde edilen göstergelerin damping
ile zarar arasındaki nedensellik bağını koparıcı niteliği bulunmadığı
sonucuna varılmıştır. g)
Bir ilgili taraf, fiyat kırılmasının zarar için bir kriter
olamayacağını, zira, fiyat kırılmasının çeşitli nedenlerden dolayı
gerçekleşebileceğini ileri sürmüş, ayrıca, geçici önleme ilişkin 2005/6 sayılı
Tebliğ’de, yerli üretim dalında yaşanan olumsuz gelişmelerin neler olduğunun
belirtilmediğini iddia etmiştir. Söz
konusu damping soruşturması sırasında gerek geçici
önlem aşamasında gerek kesin önlem aşamasında yapılan zarar incelemesinde
fiyat kırılması İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Mevzuat
çerçevesinde yapılmıştır. Diğer
taraftan, 2005/6 sayılı Tebliğ’de, yerli üretim dalının ekonomik
göstergelerinin değerlendirilmesi açık bir şekilde yapılmış olduğundan söz
konusu iddia geçerli bulunmamıştır. h)
Bir ithalatçı firma, salt Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) verileri ile
hesaplama yapılmasının gerçeği ortaya koyamayacağını belirtmiş ve ağır vasıta
dış lastikleri grubundan örnek rakamlar vererek, bu grupta iki ithalatçı
firmanın toplam ithalat içindeki payının %75 olduğu varsayımı ile
soruşturmada kullanılan verilerin gerçeği yansıtmadığını iddia etmiştir. Söz
konusu iddia, soruşturma sırasında kullanılan verilerin kaynağı olan DİE’nin,
Türkiye’de veri toplama ve istatistik yayımlama konusundaki tek resmi yetkili
organ olması, ayrıca, iddia içerisindeki hesaplamanın dayandığı varsayımın ve
rakamların kaynağının da anlaşılamaması nedeniyle geçerli bulunmamıştır. BEŞİNCİ KISIM Sonuç Madde 26 — Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi
arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız
Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı
ve menşei verilen maddelerin Türkiye’ye ithalatında karşılarında belirtilen
oranda dampinge karşı önlem yürürlüğe konulmuştur.
Geçici
önlemlerin kesin olarak tahsili Madde
27 — Bu
Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihe kadar 2005/6 sayılı Tebliğ hükümlerine
istinaden alınmış olan teminat şeklindeki geçici önlem kesin önleme dönüştürülmüş
olup, kesinleşen dampinge karşı vergi Kanun’un 14 ve
15 inci maddeleri çerçevesinde tahsil edilir. Kesinleşen dampinge
karşı verginin daha önce alınan geçici önlemden yüksek olduğu haller için
fark tahsil edilmez, düşük olduğu haller için ise fark geri ödenir. Uygulama Madde
28 — Gümrük
idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları,
tanımları ve menşe ülkeleri belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında
gösterilen tutarlarda dampinge karşı önlemi tahsil
ederler. Yürürlük Madde
29 — Bu Tebliğ
yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde
30 — Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür. 20 Ağustos
2005 Resmi Gazete Sayısı:
25912 |