|
ALKOL
VE ALKOLLÜ İÇKİLERİN İÇ VE DIŞ TİCARETİNE İLİŞKİN
USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
MADDE 1 — Bu
Yönetmeliğin amacı, alkol ve alkollü içkilerin iç ve dış ticaretine ilişkin
usul ve esasları belirlemek, alkol tüketiminden kaynaklanan kamusal,
toplumsal ve tıbbi nitelikteki her türlü zararları önleyecek düzenlemeleri
yapmaktır.
Kapsam
MADDE 2 – Bu Yönetmelik; alkol, alkollü
içkiler ve metanolün iç ve dış ticareti, dağıtımı ile izin, izleme ve denetim
usul ve esaslarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 — Bu Yönetmelik, 4619 sayılı
Kanun ile değişik 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu,
4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel
Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin
Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 sayılı Kanunda ve 233 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Kurul: (Mülga)
Kurum: Tarım ve Orman Bakanlığını,
Teknik düzenleme: Bir ürünün ilgili idari hükümler de dahil
olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili
terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk
değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve
uyulması zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
Standart: Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir
kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir
düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için ürünün
özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji,
sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri
hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan
düzenlemeyi,
Alkollü içki: Hacmen % 0,5 ve daha fazla alkol içeren bira,
şarap ve Türk Gıda Kodeksinde yer alan distile alkollü içkiler ile bu
kodekste yer almamakla birlikte belirtilen sınırlama dahilinde alkol içeren
diğer alkollü içecekleri,
Alkol: Etil alkolü,
Gıda alkolü: Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler
Tebliğinde tanımlanan tarımsal kökenli etil alkolü,
Sanayi tipi etil alkol: Piyasaya denatüre edilmiş olarak arz
edilen diğer etil alkolleri,
Alkollü karışım: Alkollü içki tanımı dışında kalan ve içinde
hacmen % 60 ve daha fazla etil alkol içeren her türlü karışımı,
Tarımsal kökenli distilat: Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü
İçkiler Tebliği eki listede yer alan tarımsal ürünlerin alkol
fermantasyonundan sonra distilasyonu yoluyla elde edilen, tarımsal kökenli
etil alkol özellikleri taşımayan, kullanılan hammaddenin koku ve tadını
muhafaza eden distilatı,
Bandrol: Piyasaya arz edilecek alkol ve alkollü içkilerin iç
ambalajına uygulanan ve Kurumun gözetim, denetim ve uygunluğunu ifade ve
işaret eden ürün satış belgesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Alkol ve Alkollü İçkilerin Dış Ticaretine İlişkin Esaslar
İthalat
MADDE 5 — Piyasaya arz edilecek Ek-1A’da
yer alan alkol ve metanolün ithalatında, firmalar Kurumdan firma ve ürün
markası bazında ithalata uygunluk belgesi almak zorundadırlar. Bu ürünlerin
ithalatında, ilgili gümrük idaresince Kurum tarafından düzenlenen uygunluk
belgesi aranır.
Piyasaya arz edilecek Ek-1B’de yer alan alkollü içkilerin
ithalatında, firmalar Kuruma alkollü içki bildirimi yapmak zorundadırlar
Alkol ve metanolü girdi olarak kullanan üretici firmaların
ihtiyacının karşılanması amacıyla ithal edilecek olan, bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinin (c) bendi içeriği ekli listede (Ek-2) kayıtlı dökme veya yirmi
litreden büyük kaplarla sevk edilen gıda alkolü, sanayi tipi etil alkol,
alkollü karışımlar ve metanol (metil alkol) ithalatında, firmalar ilgili
gümrük idaresine ibraz edilmek üzere, Kurumdan firma ve ürün bazında ithalata
uygunluk belgesi almak zorundadırlar. Bu ürünlerin ithalatında, ilgili gümrük
idaresince Kurum tarafından düzenlenen ve Kurum'ca gerekli görüldüğünde malın
kalite onayını da içeren uygunluk belgesi aranır. Bu konuda faaliyet
gösterecek firmaların, ürünlerin doğrudan kullanıcıya teslimini sağlayacak
şekilde kendi adına dağıtım yetki belgesi sahibi olması zorunludur.
İçeriği ekli listede (Ek-3) kayıtlı dökme alkollü içkiler,
alkollü içki kökenli karışım içkileri, alkollü içki üretiminde kullanılabilecek
tarımsal kökenli distilatlar ve su, gıda alkolü gibi hammadde veya katkı
maddeleri ilavesiyle alkollü içki hazırlanmasında kullanılabilecek konsantre
içkiler serbest dolaşıma konu edilemeyeceğinden ve nakliyesi
yapılamayacağından bu ürünlere ilişkin ithal talepleri değerlendirmeye
alınmaz.
İthalata uygunluk
belgesi başvurusu ve alkollü içki bildirimi
MADDE 6 – Alkol ve
metanol ithal etmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler, uygunluk belgesi
taleplerini, alkollü içki ithal etmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler alkollü
içki bildirimlerini, ihracatçı ülkede çıkış işlemleri tamamlanmadan önce,
aşağıda belirtilen firma ve ilgili ürün bilgilerini belgeleyerek dilekçe ile
şahsen veya yetkili temsilcisi vasıtasıyla Kuruma intikal ettirirler.
a) Firma bilgileri:
1) Türkiye Ticaret
Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşmesi,
2) Gerçek kişiler için
başvuru sahibinin, tüzel kişiler için firmanın en yüksek karar organı başkan
ve üyelerinin, 3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve
Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve
Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 sayılı Kanunda
ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
ile 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı
Kanununa aykırılıktan veya kaçakçılıktan, sahte alkol, metanol veya alkollü
içki üretmek veya piyasaya arz etmekten hüküm giymediklerini belirtir son
altı ay içinde alınmış adli sicil belgesi,
3) Sosyal sigortalar kurumu,
bağkur ve ilgili vergi dairesinden son bir ay içinde alınmış muaccel vergi ve
prim borcu bulunmadığına ilişkin belge,
b) Piyasaya arz
ambalajında ithal edilecek alkol ve metanol için marka bazında düzenlenmiş
ürün bilgileri:
1) Üretiminde uygulanan menşe
ülke standardı veya teknik düzenlemesi (metanol hariç) ve üretim prosesi
hakkında açıklama,
2) Ürünün varsa marka,
etiket, şişe, kapak tescil belgelerinin birer örneği ile üreten, ambalajlayan
firmaların isim ve adresleri,
3) Türk Gıda Kodeksi ve
ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca Türkçe etikette bulunması gereken
bilgilere ek olarak ürünün Türkçe kategorisi, ürünün temel girdilerini ve
karakteristik özelliklerini ifade eden bilgilerin ve alkol ve metanolün
üretildiği ülke, ürün farklı bir ülkede ambalajlanmışsa, ambalajlamanın
yapıldığı ülke isimlerinin yer aldığı Türkçe etiket örneği.
c) İthal edilecek dökme
gıda alkolü, sanayi tipi etil alkol, alkollü karışımlar ve metanol için ürün
bilgileri:
1) Üretiminde uygulanan
menşe ülke standardı veya teknik düzenlemesi (metanol hariç) ve ürünün teknik
spesifikasyonları,
2) Sanayi tipi etil
alkolde uygulanan denatürasyonun açıklaması,
3) Gıda alkolü, sanayi
tipi etil alkol, alkollü karışımlar ve metanolün kullanım amacı ve o parti
malın teslim edileceği üretici firmalara ait geçerli kapasite raporu,
4) Ürünün belgeye esas
miktarı, gümrük tarife istatistik pozisyonu ve giriş yapacağı gümrük idaresi.
d) Piyasaya arz
ambalajında ithal edilecek alkollü içki için marka bazında düzenlenmiş ürün
bilgileri:
1) Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı evrak giriş kaydından geçmiş dilekçesi ve dilekçeyle onayı istenen
kontrol belgesi örneği ve kontrol belgesine esas bilgi ve belgeler,
2) Üretiminde uygulanan
menşe ülke standardı veya teknik düzenlemesi ve üretim prosesi hakkında açıklama,
3) Ürünün varsa coğrafi
işaret, marka, etiket, şişe, kapak tescil belgelerinin birer örneği ile
üreten, harmanlayan, ambalajlayan firmaların isim ve adresleri,
4) Türk Gıda Kodeksi ve
ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca Türkçe etikette bulunması gereken
bilgilere ek olarak ürünün Türkçe kategorisi, alkollü içkinin üretim
prosesinin doğru tanımlanmasını sağlayan, ürünün temel girdilerini ve
karakteristik özelliklerini ifade eden bilgilerin ve alkollü içkinin
üretildiği ülke, ürün farklı bir ülkede ambalajlanmışsa, ambalajlamanın
yapıldığı ülke isimlerinin yer aldığı Türkçe etiket örneği.
Kuruma teslim edilen
dosyaların incelenmesi, müracaat sırasına göre yapılır. Eksik bulunan
dosyalar tamamlatıldıktan sonra işleme konulur.
İthalata uygunluk belgesi
alan firmaların daha sonraki başvurularında, firma dosyası ile ithalatı
gerçekleştirilen aynı dosya bilgisine sahip ürünlerin ithal edilmesinin talep
edilmesi halinde (b) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri ile (c)
bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde kayıtlı bilgiler tekrar aranmaz,
ilk başvuru dosyasındaki belgelere göre işlem yapılır. Tamamlanmış
müracaatlar, Kurum tarafından en geç on gün içinde sonuçlandırılır.
Alkollü içki bildirimi
için istenen bilgi ve belgeler (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde
belirtilen dilekçe giriş kaydını takip eden en geç on beş gün içinde Kuruma
teslim edilir.
Alkollü içki bildiriminde
bulunan firmaların daha sonraki bildirimlerinde, firma dosyası ile ithalatı
gerçekleştirilen aynı dosya bilgisine sahip ürünler için (d) bendinin (2) ve
(3) numaralı alt bentlerinde kayıtlı bilgiler tekrar aranmaz, ilk bildirim
dosyasındaki belgelere göre değerlendirme yapılır.
İthalata Uygunluk Belgesi Düzenlenmesi
MADDE 7 — Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin
(b) bendinde kayıtlı ürünlerin ithalatında uygunluk değerlendirmesi dosya
üzerinden yapılır. Yapılan değerlendirmeler neticesinde uygun bulunanlara
Kurum tarafından, firma ve marka bazında uygunluk belgesi
verilir. Uygunluk belgesinin süresi bir yıldır.
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (c) bendinde kayıtlı ürünler
için uygunluk belgesi, dosya içeriğinin ilgili teknik düzenlemelere ve
standartlara uygunluğu ve parti miktarının alkolün girdi olarak kullanıldığı
üretim ihtiyacına uyumunun değerlendirilmesi sonucu, firma ve ürün bazında
verilir. Uygunluk belgesinin süresi altı aydır. Ürünün analize tabi
tutulacağı kayıtlı uygunluk belgesi üzerine kalite onayı, gümrüğe gelen
partiden alınan numunenin Kurum tarafından öngörülen laboratuvarda yaptırılan
analiz sonucuna göre, Kurumun ilgili birimince verilir.
Kurumdan alınan uygunluk belgesi, ithalata ilişkin mevzuatta
öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Uygunluk belgesi başvurusu reddedilen gerçek ve tüzel kişiler,
gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, dosya
içeriğinin ve var ise şahit numunelerinin tekrar incelenmesi amacıyla Kuruma
yazılı olarak müracaatta bulunabilirler. İtiraz müracaatları, Kurum
tarafından yeniden değerlendirilir ve karara bağlanır. Bu karara Kurum
nezdinde tekrar itiraz edilemez.
İhracat
MADDE 8 — Bu Yönetmelik kapsamına giren
ürünlerin ihracatı, İhracat Rejimi Kararı, İhracat Yönetmeliği ve ilgili
Tebliğler hükümlerine tabidir. İhracat mevzuatındaki Dış Ticaret Sermaye
Şirketi ve Sektörel Dış Ticaret şirketi statüsündeki ihracatçıların müşterek
ve müteselsil sorumluluklarına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla,
ihracat yapan firmalar ve üreticiler ürün kalitesinden ve ürün ambalajında
bulunan her türlü bilgi ve işaretten müştereken ve müteselsilen sorumludur.
İhraç edilecek alkollü içkiler için, bu Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin yedinci fıkrası ile 19 uncu maddenin birinci fıkrası hükümleri
aranmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Alkol ve Alkollü İçkilerin İç Ticaretine İlişkin Esaslar
İç Ticaret
MADDE 9 – Üretici
veya ithalatçılar dağıtım faaliyetini, bizzat veya kendi sorumlulukları altında ve konunun ticaretine ilişkin
sevk/taşıma irsaliyesi ve mal/nakliye faturası üzerinde kendi sicil
numaralarının kullanılması şartı ile kendi seçtikleri ve ürün güvenliğinden
müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları dağıtıcılar ve/veya toptan
satıcılar eliyle yürütürler.
Üretici ve ithalatçı
firmalar, tüketici talepleri doğrultusunda alkollü içki bulundurmak zorunda
olan perakende satıcıların taleplerini zamanında karşılayacak dağıtımı
sağlamak zorundadırlar.
Yurtiçinde üretilen veya 6
ncı maddenin (b) ve (d) bendi uyarınca ithal edilen ürünler, adına dağıtım
yetki belgesi düzenlenen üreticileri veya ithalatçıları tarafından, alkollü
içki satış belgesini haiz gerçek veya tüzel kişilere satılmak suretiyle
piyasaya arzedilir.
Yurtiçinde üretilen veya
bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (c) bendi uyarınca ithal edilen gıda alkolü,
sanayi tipi etil alkol ve metanolün dökme olarak iç ticareti, adına dağıtım
yetki belgesi düzenlenen üreticileri veya ithalatçıları tarafından, bu
ürünleri girdi olarak kullanan firmaların tesislerine teslim edilmek
suretiyle yapılır.
Sağlık kuruluşları, eczane
ve laboratuvarlarda sarfedilmek üzere mesleki amaçlı tüketime verilen gıda
alkolü ve sanayi tipi etil alkol ile metanolün iç ticareti, ambalajlı olarak,
adına dağıtım yetki belgesi düzenlenen üreticileri veya ithalatçıları
tarafından, tıbbi ve analiz amaçlı madde ticareti yapan firmalar aracılığı
ile sadece kullanım amacına uygun yerlere satılmak suretiyle yapılır.
Piyasaya Arz Ambalajında Ürün Dağıtım Yetki Belgesi Başvurusu
MADDE 10 — Piyasaya arz ambalajında alkol,
alkollü içki ve metanolün dağıtımını yapacak firmalar, yetki belgesi
taleplerini aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren dosya halinde bir dilekçe
ekinde, şahsen veya yetkili temsilcisi vasıtasıyla Kuruma intikal ettirirler.
a) Üreticiler için üretim izni, ithalatçılar için
ithalata uygunluk belgesi, alkollü içki ithalatçıları için alkollü içki
bildirimi,
b) Üretici ve ithalatçılar için aşağıda tanımlanan
özelliklere uygun depo ve nakil aracı olduğunu veya amaca uygun dağıtım
ağlarının akde bağlanmış kullanıcısı olduğunu kanıtlayan ve mevcut depo ve
araç kapasitesi ile planladığı yıllık faaliyet hacmini gösteren faaliyet
dosyası.
Alkollü içki ve alkol deposunun, sadece bu işe ayrılmış veya
diğer gıda ürünlerinden tefrik edilmiş olarak, üretim mahallinde veya vasıta
yükleme boşaltmasına uygun bir yerde, gerekli güvenliği sağlanmış, faaliyet
hacmini karşılayacak ve içine yerleştirilecek ürünün kategori başlığı
altında, marka bazında sınıflandırılmasına ve yapılacak kontrollerde her
marka ürünün sayılmasına ve etiketinin incelenmesine imkan sağlayacak
boyutlarda, ilgili mevzuata uygun durumda olması ve üzerinde Kurumun yetki
belgesini taşıması, nakil araçlarının ise, ürünü dış şartlardan koruyacak,
kalite ve sevkiyat güvenliğini sağlayacak teknik özelliklere sahip ve ilgili
trafik ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olması aranır.
Dökme Ürün Dağıtım Yetki Belgesi
MADDE 11 — Gıda alkolü, sanayi tipi etil
alkol, alkollü karışımlar ve metanolün dağıtımını yapacak aynı zamanda
ithalatçı veya üretici olan gerçek ve tüzel kişiler, yetki belgesi
taleplerini aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren dosya halinde bir dilekçe
ekinde, şahsen veya yetkili temsilcisi vasıtasıyla Kuruma intikal ettirirler.
a) Geçerli üretim izin belgesi veya bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesi uyarınca ithalata uygunluk belgesi.
b) Aşağıda tanımlanan özelliklere uygun deposu ve nakil
aracı olduğunu veya amaca uygun dağıtım ağlarının akde bağlanmış kullanımcısı
olduğunu kanıtlayan ve mevcut depo ve araç kapasitesi ile planladığı yıllık
faaliyet hacmini gösteren faaliyet dosyası.
Deponun, üretim mahallinde veya şehir yerleşiminden uzak ve ağır
vasıta yükleme boşaltmasına uygun bir yerde, faaliyet hacmini karşılayacak
boyut ve teknik özelliklerde olması, ürünün depolanması sırasında ilgili
mevzuatı uyarınca konuya özel iş güvenliği ve emniyet tedbirinin alınmış
olması, üzerinde Kurumun yetki belgesini taşıması; ürünü taşıyacak nakil araçlarının
ise, ürünü dış şartlardan koruyacak, kalite ve sevkiyat güvenliğini
sağlayacak teknik özelliklere sahip ve ilgili trafik ve diğer mevzuat
hükümlerine uygun olması aranır.
Dağıtım Yetki Belgesinin Düzenlenmesi
MADDE 12 — Dağıtım
yetki belgesi, Kuruma teslim edilen başvuru dosyasındaki bilgilerin, yerinde
ve/veya kayıtlar üzerinde incelenerek uygun bulunması sonucunda ve 14 üncü
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen dağıtım yetki belgesi bedelinin Kurum
hesabına yatırılmasını takiben düzenlenir. Dağıtım yetki belgesi bedeli,
kategori veya alt kategori başına ayrı ayrı alınır. Başvuru sırasında
hesaplanan bedelin dörtte biri, belge verilirken bakiyesi tahsil edilir.
Üreticilerden tesis kurma izin bedeli, üretim izin bedeli ve proje tadilat
izni bedeli tahsil edilmesi nedeniyle ayrıca dağıtım yetki belgesi bedeli
alınmaz. Kurum tarafından verilen dağıtım yetki belgesinin geçerlilik süresi
iki yıldır. Süre bitimi tarihinden 30 gün önce üretici ve/veya ithalatçılar
tarafından yapılan dağıtım yetki belgesinin yenilenmesine ilişkin başvuru,
belge verilmesine esas olan şartlar, piyasa gözetim ve denetim sonuçları ile
belgeye esas faaliyetler yönünden Kurum tarafından değerlendirilir. Talebin
uygun bulunması ve 14 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yenileme
bedelinin Kurum hesabına yatırılması kaydıyla dağıtım yetki belgesi
yenilenir. Dağıtım yetki belgesi verilmesine esas bilgi ve belgelerde
değişiklik olması halinde, en az 30 gün önce, belge güncellemesi yapılmak
üzere, Kuruma bildirimde bulunulması zorunludur. İthalatta; belge üzerine
yeni bir kategori veya alt kategori ilavesinde veya bir sonraki yıl için
faaliyet hacmi artışı öngörülmesi halinde, Kuruma başvuruda bulunulur.
Kurumca yapılan değerlendirmenin sonucunda uygun bulunan başvurulardan; ilave
edilecek kategori veya alt kategori için veya yıllık faaliyet hacmi artış
miktarı için bedel alınır. 14 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
bedelin Kurum hesabına yatırılmasını takiben dağıtım yetki belgesi
güncellenir. Yıllık faaliyet hacminin, o yıl için öngörülen litre miktarını
aşması halinde ise aşan miktara ilişkin bedel Kurum tarafından ayrıca tahsil
edilir. Dağıtım yetki belgesi olmadan, yenilenmeden veya güncellenmeden,
ithalat yapılamaz, üretime konu ürünler piyasaya arz edilemez.
Kurum tarafından adına dağıtım yetki belgesi düzenlenen
firmalar, Kurumun yetkili piyasaya arz ambalajında ürün dağıtım firmaları ve
Kurumun yetkili dökme ürün dağıtım firmaları listesinde ayrı olarak yer
alırlar.
Süresi içerisinde dağıtım yetki belgesini yenilemeyen
firmaların belge geçerlilik tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde
başvurması halinde, 14 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirlenen dağıtım
yetki belgesi bedeli, iki katı olarak tahsil edilerek belge yenilenir. Bu
süre geçtikten sonraki başvurular yenileme kapsamında değerlendirilmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ürünlerin
Piyasaya Arzına İlişkin Esaslar
Piyasaya Arz
MADDE 13 — Ürünlerin piyasaya arz
faaliyeti, her faaliyetin gerekleri aranarak belgelendirilir ve belge sicil
numaraları üzerinden izlenir.
Piyasaya arz edilen ürünlerin özellikleri, işleme ve üretim
yöntemleri, bunlarla ilgili ambalajlama, işaretleme ve etiketlemeleri, üretim
izni veya ithalata uygunluk belgesi başvuru dosyası veya alkollü içki
ithalatçıları için alkollü içki bildirim dosyası kapsamında üretici ve
ithalatçı firması tarafından beyan edilen bilgilere uygun olmalıdır.
Üretim izni veya ithalata uygunluk belgesi başvurusunda veya
alkollü içki bildiriminde Kuruma beyan edilmesi gereken, ürüne ilişkin teknik
spesifikasyonlar, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4a, Ek-4b, Ek-4c, Ek-4d
ve Ek-4e sayılı teknik spesifikasyon raporu formlarından uygun olanına
işlenmek suretiyle Kuruma verilir. Raporda, firma tarafından ürünün
belirleyici niteliği olarak kabul edilen asgari bilgiler yer almalıdır. Bu
fıkrada sözü edilen Yönetmelik eklerinden Ek-4a, Ek-4b, Ek-4c, Ek-4d ve Ek-4e
sayılı formlardaki üretici firma şartı kaldırılmıştır.
Piyasaya arz edilen
ürünlerle ilişkili olarak, üretici firmalar, piyasaya arz ettikleri
ürünlerinin iç ambalajı üzerindeki parti numarası ve/veya seri numarası ve
varsa kod numarası ya da diğer güvenlik işaretlerinden, işletmedeki kalite
güvenliği kayıtlarına dönmek suretiyle, o partiye ait kalite kontrol
noktalarında kaydedilen verilere ve mamul analizlerine ulaşabilecek şekilde
kayıt tutmak ve bu verileri talebi halinde Kuruma vermek; ithalatçı firmalar
ise, ithal ettikleri her ürünün iç ambalajında kayıtlı parti numarası ve/veya
seri numarası ve varsa kod numarası ya da diğer güvenlik işaretlerini firma
kayıtlarında tutmak ve istendiğinde Kurum yetkililerine ibraz etmek ve ayrıca
Kurum tarafından istendiğinde, bu parti numarası ve/veya seri numarasına ait
mamul analizlerinin, üretici firma kayıtlarından bulunarak en geç üç hafta
içinde, üretici firmanın imzalı ve mühürlü raporu halinde Kuruma ibraz
etmekle yükümlüdürler.
(Mülga beşinci fıkra)
5 cl’den küçük
ambalaj hacmine sahip alkollü içkiler ile bira hariç
300 cl’den büyük ambalaj hacmine sahip alkollü içkiler ithal
edilemez, üretilemez ve piyasaya arz edilemez.
Alkollü
içkilerin piyasaya arzında veya sevkiyatında düzenlenen fatura veya
irsaliyelerde ürünün niteliğini tanımlayan GTİP, marka, ambalaj hacmi, alkol
derecesi bilgilerinin yer alması zorunludur.
Etil alkolün kullanım
amacına uygun olarak piyasaya arzı ve satışına ilişkin usul ve esaslar,
tebliğ ile belirlenir.
Dökme ürün dağıtım yetkisine sahip firmaların yapacağı alkol
sevkiyatında, taşıyıcı araç üzerinde alkolün cinsine göre, "gıda
alkolü", "sanayi tipi etil alkol", "metanol" yazısı
ile ilgili mevzuatında aranan uyarı işaretleri bulunur ve tüm kaplar
güvenliği sağlanmış mühürler ile kapatılır; ayrıca, sanayi tipi etil alkole
ilişkin evrak üzerinde denatürasyonun çeşidi yazılır ve alkolün amaç dışı
kullanımına karşı güvenliğinden alıcı ve dağıtım firması müştereken ve
müteselsilen sorumlu tutulur. Yetkili dökme ürün dağıtım firmaları, alıcının
talebi halinde sattıkları alkolün garanti edilen teknik spesifikasyonunu
ve/veya o partiye ait analiz raporunu vermek zorundadır.
Sevk irsaliyeleri en az üç kopya olarak düzenlenir. Bir kopyası
yetkili dağıtım firmasında, iki kopyası taşıma sırasında taşıma irsaliyesi
ekinde dağıtıcıda bulunur ve alıcı tarafından eksiksiz teslim alındığına dair
onaylanan iki kopyadan biri yetkili dağıtım firmasına iade edilir. Yetkili
dağıtım firması kayıtlarında ilk kopyası ile eşleştirilmiş olan tesellüm
kaydını içerir sevk irsaliyeleri ile ilişkilendirilen ürün satış belgeleri,
son iki yıl içerisinde gerçekleştirilen sevkiyatın ve piyasa arzının
izlenebilmesi amacıyla saklanır.
Dökme alkollü içkiler, alkollü içki kökenli karışım içkileri,
alkollü içki üretiminde kullanılabilecek tarımsal kökenli distilatlar, su,
gıda alkolü gibi hammadde veya katkı maddelerinin ilavesi ile alkollü içki
hazırlanmasında kullanılabilecek konsantre içkiler piyasaya arz edilemez.
Etil alkol denatürasyonunu gerçekleştirmek üzere yurt içinde
tesis kurulabilir. Denatürasyon işlemlerine ve bu amaçla tesis kurulmasına
ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.
Etil alkol ve metanolün saflaştırılması, susuzlaştırılması,
zenginleştirilmesi, yan ürün veya üretim artıklarından etil alkol veya
metanolün geri kazanılması gibi faaliyetlerle ilgili olarak, işleme ve piyasa
arzına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.
Alkollü içki kategorisindeki ürünlerin işlenmesi sonucunda elde
edilen alkolsüz içeceklerin doğrudan ürün ile temas eden iç ambalajlarının
veya bu ambalaja yapıştırılmış etiketlerinin üzerinde; içeriğinde alkol
kalmış ise alkol miktarı, alkol kalmamış ise alkolün tamamen uzaklaştırıldığı
hususu yazı ile belirtilir. Alkol kalmış ise miktarının, alkol kalmamış ise
“Alkolü tamamen uzaklaştırılmıştır.” şeklindeki bilginin belirtilmesine
yönelik yazının şekil ve boyutunda, Türk Gıda Kodeksi Etiketleme
Yönetmeliği’nde yer alan zorunlu etiket bilgilerinin bildirim şekli esas
alınır.
Onsekiz yaşını doldurmamış kişiler, alkollü içkilerin
üretiminde, pazarlanmasında, satışında ve açık sunumunda istihdam edilemez.
Yasal düzenlemeler uyarınca gerçekleştirilen eğitim amaçlı çalışmalar bu
hükmün dışındadır.
Bira
haricindeki alkollü içkiler, sadece cam malzemeden yapılmış ambalaj ile
piyasaya arz edilir.
Hizmet Bedelleri
MADDE 14 – Alkol
ve alkollü içkilerin piyasaya arzında bandrol, kod ve satış belgesi
uygulanmasına ilişkin olarak; analiz hizmetleri, uygunluk belgesi düzenleme
hizmetleri, üretimin gözetim ve denetim hizmetleri, piyasa gözetim ve denetim
hizmetleri, tüketicileri bilgilendirme ve eğitim hizmetleri, sektörde yer
alan firmalara yönelik bilgilendirme hizmetleri, sektörle ilgili araştırma-geliştirme
hizmetleri ve Kurum genel giderlerinden sektöre düşen pay karşılığı
belirlenen hizmet bedeli alınır.
Hizmet bedeli, 15 inci
madde uyarınca düzenlenen aylık satış raporuna göre beher bin litre başına;
bira için 8,84 TL; şarap, köpüren şarap (2204.10.’da yer alan) ve aromatize
şarap için 14,72 TL; aromalı bira, yarı köpüren şarap (2204.21. ve
2204.29.’da yer alan), meyve şarabı, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize
şarap kokteyli için 52,99 TL; distile alkollü içkiler için 94,62 TL’dir.
Dağıtım yetki belgesi maktu bedeli; bira için en az 17.829 TL; aromalı bira
için en az 35.656 TL; şarap, köpüren şarap (2204.10.’da yer alan) ve
aromatize şarap için 20.000 litre veya daha az faaliyet hacminde en az 4.755
TL ve 20.000 litreden daha fazla faaliyet hacminde en az 11.885 TL; yarı
köpüren şarap (2204.21. ve 2204.29.’da yer alan) meyve şarabı, aromatize
şarap bazlı içki, aromatize şarap kokteyli için en az 29.714 TL; distile
alkollü içkiler için kategori bazında ayrı ayrı en az 42.698 TL’dir. Dağıtım
yetki belgesi bedeli; faaliyet hacmi üzerinden beher bin litre başına; bira
için 17,83 TL; aromalı bira için 29,72 TL; şarap, köpüren şarap (2204.10.’da
yer alan) ve aromatize şarap için 29,72 TL; yarı köpüren şarap (2204.21. ve
2204.29.’da yer alan) meyve şarabı, aromatize şarap bazlı içki, aromatize
şarap kokteyli için 95,64 TL; distile alkollü içkiler için kategori bazında
ayrı ayrı 170,80 TL’dir. Dağıtım yetki belgesi yenileme bedeli kategori ve
alt kategori bazında ayrı ayrı 3.566 TL’dir.
Alkollü içki üretiminde
kendi ürettiği alkolü kullanan üreticilerden, kullandığı alkol için, üretimin
gözetim ve denetim hizmetleri ile Kurum genel giderlerinden sektöre düşen pay
karşılığında, yukarıda belirlenen hizmet bedelinin dörtte biri oranında
hizmet bedeli alınır.
Hizmet bedelleri, 15 inci
madde gereğince aylık satış raporlarının Kuruma verildiği ayın son iş günü
bitimine kadar Kurum hesabına yatırılır; banka dekontunun bir örneği Kuruma
gönderilir; belirtilen süre sonuna kadar yatırılmayan bedeller kanuni faizi
ile birlikte tahsil edilir.
Bu bedeller her yıl
için Kurum tarafından yeniden belirlenerek Resmî
Gazete’de yayımlanır.
Üretici ve İthalatçı Firmaların Bildirim Zorunluluğu
MADDE 15 — Üretici ve ithalatçı firmalar
aylık ticari faaliyetini gösterir satış raporunu, bu Yönetmelik ekinde
bulunan formlara uygun olarak ve Kurumun öngördüğü elektronik ortama da
işleyerek ilgili olduğu ayı takip eden ayın en geç 20 nci günü mesai bitimine
kadar Kuruma intikal ettirmek zorundadır.
Ürün Listeleri
MADDE 16 — İthalata uygunluk belgesi veya
alkollü içki bildirimi kapsamında ithal edilen veya üretim iznini haiz
firmalar tarafından gıda üretim izni belgesi alınarak üretilen, bandrol veya
kod taşıyan veya ürün satış belgesi kapsamında yetkili dağıtım firmaları
eliyle piyasaya arz edilen, satış belgesini haiz toptan ve perakende
satıcılar ile açık içki satıcıları üzerinden tüketiciye ulaşan ürünler, Kurum
tarafından liste halinde düzenlenerek ve her ay güncelleme yapılmak suretiyle
Kurumun internet sayfasında yayınlanır.
Dağıtım yetkisini haiz
firmalar, kendi firmalarına ve piyasaya arz ettikleri ürünlere ilişkin olarak
Kurum web sayfasında yayımlanan her türlü bilginin takibinden ve bu
bilgilerin güncellenmesi amacıyla Kuruma yazılı bildirimleri yapmaktan
sorumludur.
Gizlilik
MADDE 17 — Uygunluk ve yetki belgesi
verme işlemleri ile yapılan gözetim ve denetimler sırasında firmaların ve
diğer ilgili kuruluşların Kuruma verdiği bilgi ve belgeler, sektörün
şeffaflığını ve tüketim bilincinin geliştirilmesini sağlayacak bilgiler
dışında ve kamu güvenliği için acil bir tehdit oluşturmadıkça gizli tutulur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Denetim,
Kısıtlayıcı Hükümler ve Yaptırımlar
Gözetim ve Denetim
MADDE 18 – Kurum, ürünlere ve hizmetlere ilişkin
her türlü piyasa gözetimi ve denetimi yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.
Piyasa gözetimi ve denetiminde nihai karar Kuruma aittir.
Piyasaya arz edilen veya edilecek alkol, metanol veya alkollü
içkilerle ilgili olarak herhangi bir nedenle örneklemeye gerek duyulması
halinde, bu işlem Ek 5 veya Ek 6’da açıklanan usullerden konuya uygun olanı
ile yapılır.
İlgili mevzuatta daha uzun bir saklama süresi öngörülmüyor ise,
bu Yönetmelik uyarınca tutulan tüm kayıtlar, firma adına düzenlenen belgeler,
karşılıklı yazışmalar ve elektronik ortama aktarılmış kopyalar, ait olduğu
yıl sonundan itibaren iki yıl süre ile saklanmak zorundadır.
Reklam ve Tanıtım
MADDE 19 — Alkollü içkilerin marka, tanıtıcı ve ayırt
edici hiçbir işareti, alkolsüz içki ve sair ürünlerde; alkolsüz içki ve sair
ürünlerin marka, tanıtıcı ve ayırt edici hiçbir işareti de alkollü içkilerde
kullanılamaz. Kurumca bu fıkranın uygulanmasında;
a) Karşılaştırılacak iki unsurun, ambalaj veya içerik yönünden
aynı şekil ve tasarıma sahip olup olmadığı veya iki unsur arasında marka,
tanıtıcı ve ayırt edici işaretlerin içerdiği ögeler yönünden açık ve doğrudan
bir ayniyet, benzerlik veya çağrıştırma olup olmadığı,
b) Karşılaştırılacak iki unsurun, doğrudan veya dolaylı olarak
bir alkollü içkiyi tanıtmayı veya başka bir ürün veya firmaya ait
unsurlar üzerinden alkollü içkileri dolaylı olarak tanıtmayı amaçlayıp
amaçlamadığı ya da alkollü içki kullanımını doğrudan veya dolaylı olarak
teşvik edip etmediği veya özendirici etkisinin olup olmadığı,
c) Karşılaştırılacak unsurları kullananlar arasında hukuki veya
fiili bir bağlantı ya da menfaat bağı olup olmadığı,
hususlarından birinin mevcudiyeti aykırılık için yeterli kabul
edilir.
Üretim, ithalat, dağıtım ve perakende satış faaliyetinde bulunan
firmalar, faaliyet sahalarına giren ürünler üzerinde eşdeğer sorumluluk
taşırlar.
Kurum, alkollü içki tüketiminden kaynaklanan kamusal, toplumsal
ve tıbbi nitelikteki her türlü zararlı etkileri önleyecek düzenlemeleri
yaparak bunların uygulanmasına yönelik kararları alır.
Yaptırımlar
MADDE 20 – Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 4733
ve 4250 sayılı Kanunların ilgili maddelerinde hüküm altına alınan idari
yaptırımlar uygulanır. 4733 ve 4250 sayılı Kanunların ilgili maddeleri
uyarınca adli yaptırımı gerektiren fiillerin işlenmesi halinde adli mercilere
suç duyurusunda bulunulur.
ALTINCI
BÖLÜM
Geçici Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 — Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarih itibariyle geçerli kontrol belgesi ve/veya uygunluk belgesi
olan firmalardan ithalata uygunluk belgesi aranmaz.
GEÇİCİ MADDE 2 — Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihte alkol ve alkollü içki üreten ve ithal eden
firmalar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren 1 ay içinde geçici
dağıtım yetkisi almak üzere Kuruma başvurabilirler.
Bu başvuru, üretim izni güncellemek üzere Kuruma dosyasını
teslim eden üreticiler ile geçerli kontrol belgesi ve/veya uygunluk belgesi
sahibi ithalatçılar için, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak dağıtım
yetkisi alma şartlarını yerine getirdiklerini ve yeterli dosyalarını 1 ay
içinde teslim edeceklerini taahhüt eden noter onaylı bir taahhütnameyi
içermelidir. Ayrıca ithalatçılar, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (a)
bendinde kayıtlı firma dosyasını da teslim ederler. Başvurular, teslim
tarihinden itibaren 15 gün içinde incelenerek, uygun bulunanlara geçici
dağıtım yetki belgesi verilir ve isimleri Kurum Geçici Yetkili Dağıtım
Firmaları Listesinde yayımlanır
Bu firmalar, tamamlanmış dosyalarını Kuruma 1 ay içinde teslim
etmek zorundadırlar. Dosyalar, teslim tarihinden itibaren 4 ay içinde
incelenerek, uygun bulunanlara yetki belgesi verilir ve isimleri Kurum
Yetkili Dağıtım Firmaları Listesinde yayımlanır.
GEÇİCİ MADDE 3 — Geçici Yetkili
Dağıtım Firmaları Listesi yayımlanıncaya kadar, müracaat dosyalarında bu
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (b) bendinin beşinci fıkrası hükmü aranmaz.
GEÇİCİ MADDE 4 — Geçici Yetkili
Dağıtım Firmaları Listesi yayımlanıncaya kadar Kurum, uygun göreceği kamu
kuruluşuna geçici dağıtım yetkisi verebilir.
GEÇİCİ MADDE 5— Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, bandrol uygulamasına geçilinceye kadar
ürünler, 14 üncü maddenin ikinci fıkrası ve 15 inci maddeye göre ürün satış
belgesi düzenlenerek piyasaya arzedilir.
GEÇİCİ MADDE 6 — 4619 sayılı Kanun
ile değişik 4250 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki bir
milyon litre/yıl dış alım veya satış miktarı ölçüsü, 2002 yılı sonuna kadar
bir milyon, 2003 yılı sonuna kadar dokuzyüzbin, 2004 yılı sonuna kadar sekizyüzbin,
2005 yılı sonuna kadar yediyüzbin, 2006 yılı sonuna kadar altıyüzbin litre
olarak uygulanır. 2007 yılından itibaren uygulanacak ölçüyü sıfıra indirmeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 7 – İthal edilecek alkollü
içkilerle ilgili ithalata uygunluk belgesi almak üzere Kuruma intikal
ettirilmiş dosyalar bu Yönetmelik yayımı tarihi itibariyle alkollü içki
bildirimi dosyası olarak işleme konulur.
GEÇİCİ MADDE 8 – Bu Yönetmeliğin 13 üncü
maddesinin yedinci ve 19 uncu maddesinin birinci fıkralarında yer alan
gereklilikleri taşımayan mevcut ürünler, bu maddenin Resmî Gazete’de yayımı
tarihinden itibaren on ay içinde anılan fıkralardaki hükümlere uygun hâle
getirilir. Uygun olmayan ürünler, bu tarihten itibaren piyasaya arz edilemez.
GEÇİCİ MADDE 9 – Alkollü içkilerin
üretiminde, pazarlanmasında, satışında ve açık sunumunda onsekiz yaşını
doldurmamış kişileri çalıştıranlar, 11/6/2014 tarihine kadar bu kişileri
çalıştırmaya devam edebilirler.
GEÇİCİ MADDE 10 – Cam
haricinde ambalaj ile üretilmiş alkollü içkilerin; Açık Alkollü İçki Satış
Belgesini haiz otel, motel ve tatil köylerinin odalarındaki mini barlarda
tüketime sunulacak 5 cl’likler ve bira hariç, ¼/2015 tarihinden itibaren
Alkollü İçki Dağıtım Yetki Belgesini haiz firmalar tarafından teslimi,
1/5/2015 tarihinden itibaren toptan satıcılar tarafından teslimi, 1/9/2015
tarihinden itibaren ise perakende satıcıları veya açık alkollü içki
satıcıları tarafından satışı yapılamaz.
GEÇİCİ MADDE 11 – Alkollü
içki ithalatçısı olarak sektörde faaliyet gösteren firmaların; dağıtım yetki
belgelerinin güncellenmesi talebiyle “geçerlilik tarihi” bitiminden en az 30
gün önce Kuruma başvurmaları zorunludur. 14 üncü maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen dağıtım yetki belgesi bedelinin bir kereye mahsus olmak üzere,
Kurum hesabına yatırılmasını takiben dağıtım yetki belgesi güncellenir.
GEÇİCİ MADDE 12 – 14
üncü maddenin ikinci fıkrasında belirlenen bedeller 2018 yılı için
geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE 13- 5 cl’den küçük ambalaj hacmine sahip
alkollü içkiler ile bira hariç 300 cl’den büyük ambalaj hacmine
sahip alkollü içkiler, bu maddenin yayımı tarihini izleyen ikinci ayın
sonundan itibaren üretilemez ve ithal edilemez. Bu ürünler, bu maddenin
yayımı tarihini izleyen üçüncü ayın sonundan itibaren Alkollü İçki Dağıtım Yetki
Belgesini haiz firmalar, dördüncü ayın sonundan itibaren toptan satıcılar,
perakende satıcılar veya açık alkollü içki satıcıları tarafından iç piyasaya
arz edilemez.
GEÇİCİ MADDE 14- Bira hariç olmak üzere, cam haricindeki
ambalaja sahip alkollü içkiler, bu maddenin yayımı tarihini izleyen ikinci
ayın sonundan itibaren üretilemez ve ithal edilemez. Bu ürünler, bu maddenin
yayımı tarihini izleyen üçüncü ayın sonundan itibaren Alkollü İçki Dağıtım
Yetki Belgesini haiz firmalar, dördüncü ayın sonundan itibaren toptan
satıcılar, perakende satıcılar veya açık alkollü içki satıcıları tarafından
iç piyasaya arz edilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 21 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 — Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve
Orman Bakanı yürütür.
Ekleri
İçin TIKLAYINIZ
6 Haziran 2003 CUMA
Resmi Gazete
Sayı : 25130
|