|
GÜNCEL: 14/09/2006 |
|||||||||
|
Dış Ticaret Müsteşarlığından: İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN
TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2006/25) BİRİNCİ KISIM Genel Bilgi ve İşlemler Soruşturma MADDE
1 – (1) Granitaş Granit Sanayi ve Pazarlama A.Ş. (Granitaş) ve Silkar Madencilik
Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Silkar) tarafından yapılan
ve Doğa Madencilik Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Doğa Madencilik) tarafından da
desteklenen başvuru üzerine, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli
"granit" için 24/2/2006 tarihli ve 26090 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/5 sayılı
Tebliğ ile başlatılan damping soruşturması, Dış
Ticaret Müsteşarlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek
tamamlanmıştır. Kapsam MADDE
2 – (1) Bu
tebliğ, 4412 sayılı Kanunla Değişik 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı İthalatta
Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde yürütülen damping soruşturması sonuçlarını içermektedir. Bilgilerin
toplanması ve değerlendirilmesi MADDE
3 – (1)
Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün bilinen yerli
üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik bilinen ihracatçılarına ve ayrıca anılan
ülkede yerleşik diğer ihracatçılara iletilebilmesini teminen
soruşturma konusu ülkenin Ankara Büyükelçiliği’ne soru formları gönderilmiştir. (2)
Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil
37 gün süre tanınmıştır. İlgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul
talepleri karşılanmıştır. (3)
Başvuruda bulunan yerli üretici firmalar soru formuna usulüne uygun şekilde
yanıt vermiştir. Ayrıca, soruşturma süresince Müsteşarlık ile işbirliği
içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ek bilgileri temin etmişlerdir. (4)
ÇHC’de yerleşik firmalardan Best
Cheer Xiamen Stone Works Co. Ltd. (Best Cheer) firması süresi içinde soru formu ve soru formunu
yanıtlamak için ek süre talebinde bulunmuştur. Bu amaçla firmaya ek süre de
verilmesine karşın, söz konusu firmanın soru formuna verdiği yanıtların damping marjı hesaplamasına esas teşkil eden temel bilgileri
içermediği tespit edilmiş ve bu konu firmaya bildirilerek açıklama talep
edilmiştir. Firma tarafından sunulan açıklamalar makul bulunmamış olup,
ikinci kez gönderilen bilgiler incelendiğinde halen eksiklikler bulunduğu ve
sunulan bilgilerin de kullanılabilir nitelikte olmadığı, firmanın bu şekilde
soruşturma sürecini uzatmaya çalıştığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede,
Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince firmaya
yönelik damping belirlemesi için eldeki mevcut
verilerin kullanılmasına karar verilmiştir. Best Cheer firması dışında ÇHC’de
yerleşik diğer firmalardan herhangi bir yanıt alınamamıştır. (5)
Best Cheer firması
soruşturma sürecinde tam olarak işbirliğinde bulunduklarını iddia etmiş,
işbirliğinde bulunmak amacıyla soru formuna ve sonradan yöneltilen ek
sorulara süresi içinde yanıt verdiklerini ve verilen bilgilerin damping marjı hesaplaması için yeterli olduğunu ileri
sürmüştür. Anılan firma ayrıca, verilen bilgilerin yeterli bulunmaması
üzerine ek bilgi istenebileceğini, ancak firmadan böyle bir talepte
bulunulmadığı ifade etmiştir. (6)
Best Cheer firması,
kendilerine tanınan ek süreye rağmen doldurulması talep edilen soru formuna
eksik yanıt vermiş ve damping belirlemesine esas
teşkil eden verileri sunmamıştır. Bunun üzerine firmadan eksiklikler için
açıklama talep edilmiştir. Firma tarafından sunulan açıklamalar makul
bulunmamış ve firmanın soruşturma sürecini uzattığı anlaşılmıştır. Firmanın
açıklama yazısı ekinde birtakım veriler sunulmuş olup, bu veriler
kullanılabilir bulunmadığından ve ikinci kez fırsat tanındığı halde
kullanılabilir veriler sunulmadığından, İthalatta Haksız Rekabetin
Önlenmesine İlişkin Yönetmeliğin 26 ncı maddesi
hükümleri çerçevesinde firma işbirliğine gelmemiş kabul edilmiş ve dampinge ilişkin belirlemeler eldeki verilere göre
yapılmıştır. Bu husus firmaya bildirilmiştir. (7)
Soruşturma döneminde ÇHC’den soruşturma konusu
granit plakaları ithal ettiği belirlenen 79 ithalatçı firmaya "ithalatçı
soru formu" gönderilmiş olup, soru formuna 52 firmadan yanıt alınmış ve
bu yanıtlarda yer alan görüşler değerlendirilmiştir. Soru formu gönderilen
firmalardan dördü ve ayrıca soru formu gönderi listesinde yer almayan diğer
bir ithalatçı, soruşturma döneminde granit plaka ithalatları bulunmadığını
beyan etmiştir. Yerinde
doğrulama soruşturmaları MADDE
4 – (1)
Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde Bilecik’te yerleşik yerli üretici Granitaş Granit Sanayi ve Pazarlama A.Ş.’nin üretim ve idari tesislerinde ve Silkar
Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Bilecik’teki
üretim tesisleri ile İstanbul’daki idari merkezinde yerinde doğrulama
soruşturması gerçekleştirilmiştir. (2)
Soruşturmaya konu ülkede yerleşik üretici/ihracatçılardan yerinde doğrulamayı
gerektirecek seviyede işbirliği olmadığından söz konusu firmalar nezdinde
yerinde doğrulama soruşturması yapılmamıştır. (3)
Nihai bildirimi takiben ihracatçı firma, soruşturma süresince tam
işbirliğinde bulunulduğunu ve ilgili firma nezdinde bir yerinde inceleme
soruşturması yürütülebileceğini belirtmiştir. Ancak, işbirliğinde
bulunulmadığı hususu değerlendirilerek, Yönetmeliğin 21 inci maddesi
hükümleri çerçevesinde Best Cheer
firması nezdinde yerinde inceleme soruşturması yapılmamasına karar verilmiş
olup, esasen böyle bir soruşturmanın yürütülmesi de zorunluluk arz
etmemektedir. (4)
İthalatçılardan temin edilen bilgilerden nesnel olanları doğru kabul edilmiş,
ayrıca yerinde incelemeye gerek görülmemiştir. İlgili
tarafların bilgilendirilmesi ve dinlenmesi MADDE
5 – (1)
Soruşturma açılmasının ardından, ÇHC’de yerleşik
bilinen üretici/ihracatçılarına ve ayrıca anılan ülkede yerleşik diğer
üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen
soruşturma konusu ülkenin Ankara Büyükelçiliği’ne şikayetin
gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği örneği gönderilmiştir. (2)
Soruşturmanın açılışını takiben, talepte bulunan ithalatçı firmalar için
dinleme toplantısı düzenlenmiş ve görüşlerini sunma imkanı
tanınmıştır. (3)
Nihai bildirim sonrasında, ÇHC’de yerleşik
üretici/ihracatçı firma ve ithalatçılar ile yerli üreticilere bildirime
ilişkin görüşlerini yazılı olarak sunma imkanı
tanınmış; ayrıca talepte bulunan üretici/ihracatçı firma ile ÇHC Xiamen Taş Sanayii Ticaret
Odası, ithalatçılar ve yerli üretici firma temsilcileri ile ayrı dinleme
toplantıları düzenlenmiştir. (4)
Tüm taraflara soruşturma süresince soruşturmayla ilgili görüşlerini ve bu
görüşlere ilişkin belgeleri sunma imkanı verilmiş ve
tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler
incelenerek, bu görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek nesnel iddialara
Tebliğin ilgili bölümlerinde yer verilmiştir. Soruşturma
dönemi MADDE
6 – (1)
Damping belirlemesi için 1/1/2005–31/12/2005
tarihleri arası soruşturma dönemi (SD) olarak kabul edilmiştir. Zarar
belirlemesinde ise veri toplama ve değerlendirme için 1/1/2002–31/12/2005
arasındaki dönem esas alınmıştır. Soruşturma
konusu ürün ve benzer ürün MADDE
7 – (1)
Soruşturma konusu madde 6802.23 ve 6802.93 gümrük tarife pozisyonları (GTP)
altında yer alan "granit" tir. (2)
Granit, en sert doğal taşlardan birisi olup, doğa şartlarına dayanıklılığı ve
estetik bir yapıya sahip olması nedeniyle, günümüzde yapı sektöründe dış
cephe kaplamada, zemin kaplamada ve mutfak ve banyo tezgâhları gibi çeşitli
alanlarda kullanılmaktadır. Granit, plaka olarak veya ebatlanmış
halde pazarlanmaktadır. (3)
Yönetmeliğin 4 üncü maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeden ithal
edilen ürün ile yerli üretim dalı tarafından üretilen ürünün benzer ürün olup
olmadıkları incelenmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde,
yerli üretici tarafından üretilen granitler ile soruşturma konusu ülkeden
ithal edilen granitlerin; fiziksel özellikler, kullanım alanları, tüketici
algılaması ve birbirini ikame edebilme açısından aynı ya da benzer özellikler
gösterdiği, soruşturmaya konu ülkeden ithal edilen ürünlerin yerli üretim
dalının ürünleriyle doğrudan rekabet içinde olduğu ve bu nedenle de benzer
ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır. (4)
İthalatçı soru formuna verilen yanıtlarda, yerli ürün ile ithal edilen ürün
arasındaki en önemli tercih sebebinin fiyat olduğu ifade edilmiştir. Fiyat
farklılığının tercih sebebi olarak gösterilmesi, ithal ürünle yerli ürün
arasında fiyat rekabeti yaşandığına işaret etmektedir. Öte yandan yerli
üreticilerin, iddiaların aksine yerli granit ocaklarına bağımlı olmayıp,
değişik ülkelerden farklı nitelik ve çeşitlerde blok granit ithal ederek
üretim faaliyetine devam ettikleri görülmüştür. Bu çerçevede, soruşturma
konusu ürüne ilişkin muhtelif unsurlar gözden geçirilmiş, yerli üretim
dalının oldukça geniş bir yelpazede granit plaka üretme yeteneğine sahip
olduğu anlaşılmıştır. (5)
Bu bağlamda, ÇHC’den ithal edilen soruşturma konusu
granitler ile yerli üretim dalı tarafından üretilen granitler benzer ürün
olarak kabul edilmiştir. (6)
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2006/5 sayılı Tebliğde,
başvuru aşamasında sunulan delillerden, şikayetçi
firmalar ile şikayeti destekleyen firmaların toplam Türkiye benzer mal
üretiminin çok büyük bir kısmını gerçekleştirdiğinin tespit edildiğine yer
verilmiştir. Buna karşılık, ithalatçı soru formuna verilen yanıtlarda,
iddiayı destekleyici herhangi bir nesnel veri ya da bulgu sunulmaksızın yerli
üretim dalının yerli granit bloklardan üretilen granit plakaların yurtiçi
pazar payının oldukça düşük olduğu iddiası yer almıştır. Soruşturma konusu
ürün yukarıda da ifade edildiği üzere, plaka olarak veya muhtelif boyutlarda ebatlandırılarak üretilen granitleri kapsamaktadır. Bu
çerçevede, anılan ürünün temel girdisi yerli veya ithal granit bloklar da
olabilmektedir. Ayrıca, yerinde inceleme sırasında, blok taştan granit plaka
kesimi işinin ciddi bir üretim süreci gerektirdiği ve katma değer yarattığı
görülmüştür. Soruşturma kapsamında yapılan tespite göre, Türkiye’de granit
bloktan granit plaka üretimi yapan dört firma bulunmaktadır. Bu firmalardan şikayetçi olanlar ile şikayeti destekleyenlerin Türkiye
toplam üretimi içindeki payına ilişkin tespitte, bu firmaların hem yerli hem
de ithal bloktan ürettikleri granit plakaların Türkiye toplam üretimi
içindeki payı esas alınmıştır. (7)
Öte yandan bir ithalatçı firma, hafifletilmiş granit panel ithal ettiğini
belirterek, söz konusu ürünün soruşturma konusu ürün kapsamı dışında
tutulmasını talep etmiştir. Ancak, anılan ürün, doğal granitten yapılması ve
binaların dış cephe kaplamasında kullanılması itibarıyla, benzer ürün olarak
kabul edilmiştir. Bu bilgiler ışığında, söz konusu ürünün soruşturma konusu
ürün kapsamı içinde yer aldığına karar verilmiş olup, bu durum nihai
bildirimde ilgili firmaya bildirilmiş ve herhangi bir itiraz gelmemiştir. (8)
İthalatçı firmalardan bazıları endüstriyel amaçlı granit levha ithal
ettiklerini ve bu ürünün soruşturma konusu ürün kapsamı dışında tutulmasını
talep etmiştir. Ancak, ürünün granitten mamul olması itibarıyla temel
niteliklerinin soruşturma konusu ürün ile uyuştuğu ve bu sebeple de söz
konusu ürünün soruşturma kapsamı içinde yer aldığına karar verilmiştir. Bu
konu ilgili firmalara nihai bildirim ile bildirilmiş olup herhangi bir itiraz
alınmamıştır. (9)
İthalatçı firmalarca yerli üretim dalı tarafından çoğunluğu katrak
makinelerinde üretilen soruşturma konusu granit plakalar ile ÇHC’den ithal edilen ve çoğunluğu este makinelerinde
kesilmiş granit plakaların benzer ürün olmadığı iddia edilmiştir. Fiziksel
özellikler, kullanım alanları ve dağıtım kanalları gibi kriterler
göz önüne alındığında, katrak ve este makinelerinde üretilen granitlerin
benzer ürün oldukları belirlenmiştir. (10)
Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya
esas olan GTP ve karşılığı eşya tanımıdır. İKİNCİ KISIM Dampinge İlişkin Belirlemeler Genel MADDE
8 – (1) ÇHC’de yerleşik firmalardan Best
Cheer firmasının damping
marjı hesaplamasına temel teşkil edecek Türkiye’ye satışlar, Türkiye’ye
satılan tiplerin birim maliyetleri gibi verileri süresi dışında ve yetersiz
iletmesi, ayrıca iletilen verilerin de kullanılabilir bulunmaması nedeniyle,
Yönetmeliğin 26 ncı maddesi gereğince firmaya
yönelik damping belirlemesi için eldeki mevcut verilerin kullanılmasına karar
verilmiştir. (2)
Nihai bildirim sonrası Best Cheer
firması, 2/5/2002 tarihli ve 24743 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında
Yönetmeliğe Ek Madde Eklenmesine Dair Yönetmelikte yer alan piyasa ekonomisi
kriterlerini karşıladığını, bu amaçla soru formunun ilgili bölümündeki tüm
soruları yanıtladığını belirtmiş ve konuya ilişkin herhangi bir tespitte
bulunulmadığını öne sürmüştür. Yönetmeliğin 26 ncı
maddesi hükümleri çerçevesinde, anılan üretici/ihracatçı firmanın işbirliğine
gelmediği tespit edildiğinden, yapılan incelemelerde eldeki veriler esas
alınmış ve bu nedenle firmanın piyasa ekonomisi statüsünde değerlendirilme
talebinin incelenmesine gerek olmadığına karar verilmiştir. Normal
değer MADDE
9 – (1) ÇHC’den ithal edilen blok granitin ağırlıklı ortalama
fiyatının yerli ocaklardan çıkarılan blok granit maliyetine kıyasla çok
yüksek olduğu tespit edildiğinden, normal değer hesabında, ÇHC’de yerleşik ihracatçı firmaların lehine olmak üzere,
yerli ocaklardan çıkarılan ve en çok rekabetin yaşandığı iki granit tipinin
maliyetleri kullanılmıştır. Bu çerçevede, yerli üretim dalının soruşturma
konusu ürüne ilişkin birim maliyetleri kullanılarak hesaplanan ağırlıklı
ortalama sınai maliyete ilgili ürüne ilişkin satış,
genel, idari giderler ve finansman giderleri ile makul bir kâr marjı
eklenmesi sonucu elde edilen fabrika çıkış aşamasındaki fiyat, oluşturulmuş
normal değer hesaplamasında esas alınmıştır. (2)
Nihai bildirim sonrası ithalatçı firmalar ve ihracatçı firma tarafından yerli
üreticilerin katrak plaka maliyetlerinin normal değer için esas alınmasının,
bu tür plakaların maliyetinin este plakalara göre daha yüksek olması
sebebiyle adil olmadığı, belirlemenin katrak ve este plakalar için ayrı ayrı yapılmasının yerinde olacağı öne sürülmüştür. İlgili
tarafların bu iddiaları makul bulunarak dikkate alınmıştır. Bu kapsamda,
yerli üreticilerin verileri temelinde belirlenen katrak plaka ve este plaka
maliyetleri esas alınarak ayrı ayrı normal değer
tespit edilmiştir. İhraç
fiyatı MADDE
10 – (1) ÇHC
için ihraç fiyatı, Best Cheer
firmasının soruşturma döneminde Türkiye’ye yaptığı satışlardan siyah granit (Shanxi Black) plakalar hariç
tutularak tüm diğer işlemler esas alınıp hesaplanmıştır. Siyah
granit blok birim maliyetinin gerek normal değer hesaplamasına esas oluşturan
yerli granit tipleri gerekse anılan ihracatçı firmanın diğer işlemlerine konu
blok granit maliyetine kıyasla çok yüksek olması ve bu nedenle adil
karşılaştırma ilkesine aykırı olacağı göz önünde bulundurularak, söz konusu
ihracatçı firmanın Türkiye’ye siyah granit plaka satışları ihraç fiyatı
hesaplamasında hariç tutulmuştur. Fiyat
karşılaştırması MADDE
11 – (1)
Üretici/ihracatçıların lehine olmak üzere damping
marjı hesaplanırken, FOB ihraç fiyatının fabrika çıkış aşamasındaki fiyat
olduğu kabul edilerek ayrıca bir ayarlama yapılmamıştır. Bu şekilde, normal
değer ile ihraç fiyatı fabrika çıkış aşamasındaki fiyatlar esas alınarak aynı
ticari aşamada karşılaştırılmıştır. (2)
Nihai bildirimi takiben ihracatçı ve ithalatçı firmalarca ÇHC’deki
üretim koşullarının Türkiye’den farklı olduğu ve damping
marjı hesaplamasında Türkiye’deki maliyetlerin esas alınmasının yanıltıcı
olabileceği iddia edilmiştir. Ayrıca, anılan ilgili taraflarca damping marjı hesaplamasında, Türkiye’de üretilen büyük
granit plaka fiyatının ÇHC’den ithal edilen küçük
plaka fiyatlarıyla karşılaştırıldığı belirtilerek, bu karşılaştırmanın
yanıltıcı sonuçlar verebileceği, büyük katrak plakalar ile küçük este
plakalar arasında önemli ölçüde maliyet farkı olduğu ve karşılaştırmada bunun
dikkate alınması gerektiği öne sürülmüştür. (3)
İhracatçı firma ile ithalatçı firmaların iddiaları makul bulunarak damping marjı yeniden hesaplanmıştır. Bu çerçevede katrak
plakalar için tespit edilen normal değer ve katrak plaka ihraç fiyatının
karşılaştırılmasından elde edilen damping miktarı
ile este plakalar için belirlenen normal değer ve este plaka ihraç fiyatının
karşılaştırılmasından elde edilen damping miktarının ağırlıklı ortalamaları
esas alınarak tek bir damping marjı hesaplanmıştır. Damping
marjı MADDE
12 – (1) ÇHC
için damping marjı, oran olarak CIF bedelin
%102,65’i; tutar olarak da 0,27 ABD Doları/Kg olarak tespit edilmiştir. ÜÇÜNCÜ KISIM Zarara İlişkin Belirlemeler BİRİNCİ BÖLÜM Dampingli İthalat Maddenin
genel ithalatı MADDE
13 – (1) 2002
yılında 29.694 ton olan maddenin genel ithalatı, 2003 yılında 43.337 ton,
2004 yılında 67.951 ton, 2005 yılında ise 112.712 ton olarak gerçekleşmiştir. Maddenin
soruşturma konusu ülkeden ithalatı MADDE
14 – (1)
Maddenin soruşturmaya konu ülkeden ithalatı 2002 yılında 6.976 tondan, 2003
yılında 27.336 tona, 2004 yılında ise 47.939 tona yükselmiştir. Söz konusu
ithalat 2005 yılında 2002 yılına göre miktar bazında %1107 oranında artarak
84.213 ton olarak gerçekleşmiştir. (2)
Maddenin ÇHC’den ithalatının miktar olarak toplam
ithalat içindeki payı 2002 yılında %23 iken, bu oran 2003 yılında %63’e, 2004
yılında %71’e, 2005 yılında ise %75’e yükselmiştir. Maddenin
üçüncü ülkelerden ithalatı MADDE
15 – (1)
2002-2005 yılları arasında maddenin üçüncü ülkelerden ithalatı, sırasıyla
22.718 ton; 16.001 ton; 20.011 ton ve 28.498 ton olarak gerçekleşmiştir. Aynı
dönemde üçüncü ülkelerin genel ithalat içindeki payı %77’den %25’e düşmüştür. Dampingli
ithalatın pazar payındaki değişim MADDE
16 – (1)
Maddenin yurt içi tüketimi hesaplamasında yerli üreticilerden Granitaş, Silkar ve Doğa
Madencilik firmalarının yurt içi satışları ile genel ithalatın toplamı esas
alınmıştır. (2)
Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün toplam tüketimi 2002 yılı ile SD
arasında %237 oranında artış kaydetmiştir. (3)
2002-SD döneminde ÇHC’nin pazar payı endeksi
100’den 358’e yükselmiş, buna karşılık aynı dönemde yerli üretim dalının
pazar payı ise 100’den 87’ye gerilemiştir. (4)
Nihai bildirim sonrası artan ithalatın artan yurt içi tüketim ile tutarlı
olduğu, bu nedenle yerli üreticilerin pazar paylarının bu durumdan
etkilenmeyeceği iddia edilmiştir. Ayrıca, yurt içi talebin karşılanması için
ithalatın kaçınılmaz olduğu, ÇHC’den yapılan
ithalatta yerli üreticilerin ve müteahhitlerin de
payının olduğu belirtilmiştir. (5)
Zarar inceleme dönemi olan 2002-2005 yılları arasında soruşturma konusu
ürünün yurtiçi tüketimi %237 artmış, ÇHC’den
ithalatı ise %1107 oranında artmıştır. Bu rakamlardan anlaşılacağı üzere, ÇHC
menşeli ithalattaki artış tüketimdeki artışın çok üzerinde gerçekleşmiştir.
Öte yandan, birçok üründe olduğu gibi soruşturma konusu üründe de yurtiçi
talebin muhtelif tip ve renklerde olmak üzere değişik kaynaklardan yapılan
ithalatla karşılanması ihtiyacı bulunduğu anlaşılmıştır. (6)
Yerli üreticilerin soruşturma konusu ülkeden ürün gamını tamamlamak amacıyla
bir miktar ithalat yaptıkları görülmüş, bu durumun yerli üretici vasıflarını
değiştirmediği anlaşılmış, söz konusu firmaların asıl iştigal sahasının
granit plaka üretimi olduğu ve yatırımlarının da bu üretime yönelik
gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Dampingli
ithalatın yerli üretici fiyatları üzerindeki etkisi MADDE
17 – (1) ÇHC
menşeli ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil
Türkiye piyasasına ağırlıklı ortalama giriş fiyatları, yerli üretim dalının
ağırlıklı ortalama satış fiyatları ile karşılaştırılmış ve dampingli
ithalatın ortalama fiyatının yerli üretim dalının ortalama fiyatının önemli
ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu hesaplamaya göre, soruşturma
döneminde ÇHC menşeli granitler için fiyat kırılması CIF bedelin %36,39’u
oranında hesaplanmıştır. (2)
Öte yandan, yerli üretim dalının satış fiyatlarının maliyetlerin altında
kaldığı, bu sebeple yıpranmamış fiyata göre kırılmayı ifade eden fiyat
bastırması hesaplanması talep edilmiş ve bu talep uygun görülmüştür. Bu
çerçevede, fiyat bastırması, yerli üreticilerin katrak ve este plaka üretiminden
doğan ticari maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasına makul bir kâr marjı eklenmesi yoluyla elde edilen satış fiyatının,
dampingli ithalatın Türkiye piyasasına giriş fiyatı ile karşılaştırılması
yoluyla hesaplanmıştır. Bu şekilde hesaplanan fiyat bastırmasının %83,33
oranında olduğu görülmüştür. İKİNCİ BÖLÜM Yerli Üretim Dalının Durumu Yerli
üretim dalının ekonomik göstergeleri MADDE
18 – (1)
Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde,
yerli üretimin önemli bir bölümünü gerçekleştiren Granitaş
ve Silkar firmaları tarafından sağlanan ve mümkün
olduğu ölçüde soruşturma konusu ürüne ilişkin veriler temel alınmıştır.
Soruşturmayı destekleyen yerli üretici Doğa Madencilik Endüstri ve Ticaret
A.Ş.’den tam ve eksiksiz veri temin edilememesi nedeniyle zarar incelemesinde
bu firmanın verileri kullanılamamıştır. (2)
Şikayette bulunan ve şikayeti destekleyen yerli
üretim dalı dikkate alındığında, işbirliği yapmayan bilinen yerli üreticiler
dışında herhangi başka bir üretici soruşturma sırasında bildirilmemiş ya da
ortaya çıkmamıştır. (3)
Bazı ilgili taraflar, yerli üretim dalının benzer ürün üreten firmaların
tamamını içermesi gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Ayrıca, bir yerli
üreticinin mermer ve mozaik üretiminde de bulunduğunu, ancak mermer ve mozaik
ile granitin farklı yapıda taşlar olduğunu ve dolayısıyla benzer ürün olarak
kabul edilemeyeceğini dile getirmiştir. Ancak, yerli üretim dalı,
Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde ve granit plakalardan oluşan benzer
ürün üretimi esasında belirlenmiştir. (4)
Öte yandan, ithalatçı firmalar yerli üreticilerin ithalat yapmaları sebebiyle
ithalatçı firma olarak sınıflandırılmaları gerektiğini iddia etmişlerdir.
Ancak, yerli üretici firmalar nezdinde yapılan yerinde incelemede, soruşturma
konusu ürün olan graniti blok veya plaka halde ithal etmiş olmalarının
firmaların yerli üretici sıfatını değiştirmediği, firmaların asıl
işlevlerinin üretim olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle de söz konusu firmaların
yerli üretim dalını temsil yeteneklerinin olduğuna karar verilmiştir. (5)
İthalatçı firmalar tarafından, yerli üretici firmaların ürettikleri granit
plakaların çoğunun ithal bloklardan ithal makineler kullanılarak üretildiği
ve bu nedenle de söz konusu firmaların yerli üretici sayılamayacağı iddia
edilmiştir. Ayrıca, söz konusu firmaların üretim değil dağıtım faaliyetinde
bulundukları öne sürülmüştür. Ancak, yapılan yatırımın büyüklüğü ve yaratılan
katma değer göz önüne alındığında geçerli bir iddia olarak
değerlendirilmemiştir. (6)
Diğer taraftan, 2002-2005 yılları arasındaki dönemde yerli üretim dalının
verilerindeki eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla, Türk Lirası
bazındaki verilerin yıllık ortalama Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE)
kullanılarak enflasyondan arındırılmış gerçel
değerler kullanılmıştır. a)
Üretim Yerli
üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan üretim miktar endeksi
2003’te 233’e yükselmiş, 2004 ve 2005’te ise sırasıyla 177 ve 170 olarak
gerçekleşmiştir. Söz konusu ürünün üretim artışında, özellikle 2004 yılından
itibaren ülkede yaşanan inşaat sektöründeki canlılığın olumlu katkılarının
olduğu anlaşılmıştır. b)
İç piyasa satışları Yerli
üretim dalının, ilgili üründe 2002 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar
endeksi, 2003’te 141, 2004’te 155 ve SD’de 157
olarak gerçekleşmiştir. c)
İhracat Yerli
üretim dalının ilgili üründe 2002 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi
2003’te 91, 2004’te 97 ve SD’de 77 olarak
gerçekleşmiştir. ç)
Pazar payı Granitaş, Silkar ve Doğa
Madencilik firmalarının, ilgili üründe yurtiçi pazar payı endeksi 2002
yılında 100 iken, 2003’te 111’e yükselmiş, 2004’te 105 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise 87’ye gerilemiştir. d)
Stoklar Yerli
üretim dalının ilgili üründe 2002 yılında 100 alınan stok düzeyi endeksi,
2003 yılında 317’ye çıkmış, 2004-SD döneminde ise sırasıyla 283 ve 237
düzeyinde gerçekleşmiştir. İncelenen dönem içerisinde stoklarda önemli ölçüde
artış olduğu görülmüştür. e)
Kapasite ve kapasite kullanım oranı Yerli
üretim dalının, ilgili ürün için 2002’de 100 olan kapasite endeksi 2003 ve
2004’te değişmemiştir. 2005’te ise önceki yıllarda inşaat sektöründe görülen
canlılığın sonucunda alınan kararlar neticesindeki kapasite artırımıyla 143’e
yükselmiştir. Kapasite kullanım oranı 2002’de 100 olarak alındığında, 2003’te
233, 2004’te 177 ve SD’de 119 olarak
gerçekleşmiştir. f)
İstihdam Yerli
üretim dalının ilgili üründe çalışan işçi sayısı endeksi 2002’de 100 iken
2003’te 88, 2004’te ve SD’de ise 93 olarak
gerçekleşmiştir. Aynı dönemde yerli üretim dalında çalışan idari personel
sayısı endeksi 2002 yılında 100’den, 2003’te 119’a, 2004’te 132’ye ve SD’de 154’e yükselmiştir. g)
Ücretler Yerli
üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin aylık brüt ücret
endeksi 2002 yılında 100’den 2003’te 112’ye, 2004’te 124’e ve SD’de 138’e yükselmiştir. ğ)
Verimlilik Yerli
üretim dalının, ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik
endeksinin 2002’de 100’den 2003’te 265’e yükseldiği, 2004’te 190 ve SD’de 183 olduğu görülmüştür. h)
Yurtiçi fiyatlar Yerli
üretim dalının, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı
endeksi 2002 yılında 100 iken 2003’te 65’e, 2004’te 60’a ve 2005’te de 56’ya
gerilemiştir. ı)
Maliyetler Yerli
üretim dalının satışları ve maliyetlerinin belirlenmesinde soruşturmaya konu
ürüne ilişkin veriler esas alınmış olup, diğer ticari satışları ve bunlardan
doğan maliyetler hariç tutulmuştur. Artan
verimliliğe paralel olarak yerli üretimin, ilgili üründe, ağırlıklı ortalama
birim ticari maliyet endeksinin 2002 yılında 100 iken, 2003’te 64’e, 2004’te
60’a ve SD’de 58’e düştüğü görülmüştür. i)
Kârlılık Yerli
üretim dalının 2002’de 100 birim olan ağırlıklı ortalama birim kârlılığı
2003’te 37’ye düşmüş, 2004-2005 döneminde sırasıyla 73 ve 101 olarak
gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalının ilgili ürüne ilişkin toplam satış
kârlılığı ise 2002 yılında 100’den 2003’te 56’ya, 2004’te 90’a ve SD’de ise 70’e gerilemiştir. j)
Nakit akışı Yerli
üretim dalının 2002 yılında 100 olan nakit akışı endeksi 2003’te 54’e düşmüş,
2004’te 119’a yükselmiş, ancak SD’de 81’e
gerilemiştir. k)
Özkaynakların kârlılığı ve yatırım hasılatı Yerli
üretim dalının, 2002 yılında 100 olan özkaynak
kârlılığı (kâr/özkaynak) endeksi 2003’te 47’ye,
2004’te 39’a ve SD’de 26’ya kadar düşmüştür.
Yatırım hasılatı (kâr/aktif toplamı) endeksine
bakıldığında ise bu verinin 2002 yılına kıyasla 2003 yılında 46’ya, 2004’te
50’ye ve SD’de ise 34’e gerilediği görülmüştür. l)
Büyüme Yerli
üretim dalının aktif büyüklüğü gerçel olarak 2002
yılında 100 iken 2003’te 97’ye düşmüş, 2004-2005 döneminde sırasıyla 128 ve
140’a yükselmiştir. m)
Sermaye artışı Yerli
üretim dalının 2002 yılında 100 olan özsermaye
endeksi 2003’te 95, 2004’te 163, SD’de ise 181
olmuştur. Özsermaye Granitaş
ve Silkar firmalarının tamamına ilişkindir. n)
Yatırımlardaki artış Yerli
üretimin ilgili üründeki tevsi yatırımları endeks olarak 2002 yılında 100
iken 2003’te 145, 2004’te 94, SD’de ise 138 olarak
gerçekleşmiştir. Yerli üretim dalındaki tevsi yatırımlar verimliliği ve
dolayısıyla rekabet gücünü artırmak amacıyla yapılmıştır. Nitekim,
yerli üretim dalının sınai maliyetlerindeki düşüş ve verimliliğindeki artış
bu şekilde gerçekleştirilmiştir. Yerli üretim dalı, zarar inceleme döneminde
yenileme yatırımına gitmemiştir. o)
Damping marjının büyüklüğü Damping
marjının önemli oranda olduğu tespit edilmiştir. Yerli
üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi MADDE
19 – (1) ÇHC’den yapılan dampingli ithalatın artışı ve bu
ithalatın fiyatlarındaki düşüşün yarattığı fiyat baskısının, özellikle
soruşturma döneminde yerli üretim dalı üzerindeki ekonomik etkisi
incelendiğinde; yerli üretim dalının pazar payı, stokları ile nakit akışı, özkaynak kârlılığı ve yatırım hasılatı
gibi mali göstergelerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. (2)
Yerli üreticilerin sınai ve ticari maliyetlerini
düşürerek verimliliklerini artırmalarına rağmen, dampingli ithalatın fiyat
baskısı nedeniyle satış fiyatlarının birim maliyetlerin altında kaldığı
belirlenmiştir. Öte yandan, pazar genişlemesini öngörerek yatırıma yönelen
yerli üreticilerin yine dampingli ithalatın fiyat
baskısı nedeniyle 2002-2005 döneminde yaklaşık üç kat büyüyen pazardan pay
alamadıkları tespit edilmiştir. Fiyat kırılmasının yüksek oranda olduğu
dikkate alındığında, yerli üretim dalının dampingli
ithalat ile fiyat rekabetine girmesinin çok güç olduğu ve soruşturma konusu
ülkeden kaynaklanan haksız rekabete konu ithalata karşı iç piyasada pazar
kaybına uğramakta olduğu görülmüştür. (3)
Öte yandan, Türk granit sektörünün büyüdüğü, istihdam ve ücretlerin arttığı
ve dolayısıyla yerli sanayiinin zarar görmediği,
nihai bildirimde bir zarar marjına yer verilmediği
belirtilmiştir. Ayrıca ilgili taraflardan biri tarafından yerli üretim
dalının bir kısım ekonomik göstergelerinde iyileşme olduğu iddia edilmiştir.
Ancak, yerli üretim dalı üzerindeki zararın incelenmesinde bir veya birkaç
faktörün olumlu olması yerli üretim dalında zarar olmadığını ortaya
koymamaktadır. Bu çerçevede, Türkiye granit plaka piyasasında görülen büyüme
ve yerli üretim dalının hacmi giderek büyüyen bu piyasadan aldığı payın
sürekli düşmesi ve yerli üretim dalındaki fiyat bastırması ile stoklardaki
artış gibi faktörler değerlendirildiğinde, yerli üretim dalının durumunun
nispi olarak kötüleştiği ve yerli üretim dalında zararın mevcut olduğu
anlaşılmıştır. (4)
Bazı ithalatçı firmalarca yerli üretim dalının pazar payında yaşanan düşüşün
zararın varlığına delil olamayacağı iddia edilmiştir. Ancak, zarar inceleme
döneminde yerli üretim dalının ve diğer ülkelerden yapılan ithalatın pazar
payları düşerken damping fiyatlı ÇHC menşeli
soruşturma konusu ürünün pazar payının önemli ölçüde artış gösterdiği
görülmüştür. Esasen, Yönetmeliğin zarar tespitine ilişkin 17 nci maddesi hükümleri gereğince, yerli üretim dalının
durumu ile ilgili tüm etkenler ve göstergelerin biri veya birkaçı mutlaka
belirleyici bir yargıya temel teşkil etmeyebilmektedir. Bu çerçevede, yerli
üretim dalının pazar payındaki düşüş diğer ekonomik göstergelerle birlikte
değerlendirildiğinde zararın varlığını ortaya koymaktadır. DÖRDÜNCÜ KISIM Dampingli İthalat ile Zarar Arasındaki Nedenselliğe
İlişkin Belirlemeler Dampingli
ithalatın etkisi MADDE
20 – (1) Zarar
inceleme döneminde soruşturma konusu ürünün ÇHC’den
ithalatının, 2002 yılına göre SD’de mutlak ve nisbi olarak önemli oranda arttığı ve ÇHC’den
yapılan ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli
ölçüde altında kaldığı görülmüştür. Aynı dönemde yerli üretim dalının
ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın
fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını yüksek oranlarda
kırması/bastırması ve dampingli ithalattaki artış
eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı
olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı
üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır. (2)
İlgili taraflardan birisi tarafından, nihai bildirimde dampingli
ithalat ile zarar arasındaki nedensellik bağına ilişkin hiçbir değerlendirme
yapılmadığı iddia edilmiştir. Soruşturma süresince damping
ile zarar ayrı ayrı ve detaylı bir şekilde
incelenerek damping ile zararın eş zamanlı olarak ortaya çıktığı ve zararın
dampingli ithalattan kaynaklandığı sonucuna varılmış olup, bu durum nihai
bildirimde ilgili taraflara bildirilmiştir. Diğer
unsurların etkisi MADDE
21 – (1)
Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca,
soruşturma konusu ülke menşeli dampingli ithalattaki
gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki
etkisinin yanı sıra zarara yol açabilecek ve nihai bildirim sonrasında ilgili
taraflarca ileri sürülen diğer unsurlar incelenmiştir. İlk olarak, üçüncü
ülkelerden gerçekleşen ithalatın 2002-2005 yılları arasındaki dönemde nispi
olarak azaldığı, genel ithalat ve tüketim içindeki payının önemli ölçüde
düştüğü görülmüştür. Bu durum, üçüncü ülkelerden gerçekleşen ithalatın gerek
miktar ve birim fiyatlar gerekse piyasa payındaki eğilim itibarıyla bu
aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta olmadığını göstermektedir. (2)
Nihai bildirim sonrasında bazı ilgili taraflarca yerli üreticilerin iddia
ettikleri zararın, şikayete konu olmayan ülkelerden yapılan ithalattan,
tüketimdeki daralmadan, ihracattaki düşüşten, iç pazarda yerli üreticiler
arasında rekabetin artmasından, iç talebi aşan oranda üretim kapasitesi,
alternatif ürünlerin geliştirilmesi, yeni yatırımlardan doğan yüksek amortisman giderleri, yüksek finansman giderleri ve
işletme sermayesinin azlığı gibi diğer faktörlerden oluşmuş olabileceği iddia
edilmiştir. Bu çerçevede, ÇHC menşeli dampingli
ithalatın yerli üretim dalı üzerinde olumsuz etki yaratmadığı savunulmuştur. (3)
Soruşturma sürecinde zarara yol açmış olabileceği düşünülen diğer faktörler
de incelenmiştir. Bu çerçevede, zarar inceleme döneminde şikayete
konu olmayan ülkelerden yapılan ithalatın pazar payında düşüş olduğu,
tüketimde iddia edilenin aksine önemli oranda artış olduğu tespit edilmiştir.
Artan tüketime karşın yerli üreticilerin pazar payında görülen düşüş ve eş
anlı olarak soruşturma konusu ülkenin pazar payında görülen artış, zararın
diğer faktörlerden kaynaklanmış olabileceği iddiasını geçersiz kılmaktadır. Soruşturma
ile ilgili diğer hususlar MADDE
22 – (1)
İhracatçı firma tarafından şikayetçi yerli üretici
firmalardan Granitaş’ın ÇHC-Xiamen’de
Granitas China adıyla bir
üretici/tacir firma kurmuş olduğu, bu firma aracılığıyla Türkiye’ye ihracat
yaptığı ve bu hususun söz konusu firmanın durumu konusunda çelişki yarattığı
iddia edilmiştir. Anılan yerli üretici firma tarafından sunulan belgeler ve yapılan
beyan çerçevesinde, ÇHC’de yerleşik Granitas China firmasının ÇHC’de herhangi bir üretim faaliyetinde bulunmadığı, ÇHC
ile diğer ülkeler arasında ticaret yapmak maksadıyla kurulduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca, soruşturma konusu ürünün bazı tiplerinin ürün gamının tamamlanması
amacıyla ithali mevzuat çerçevesinde yerli üretici vasfını ortadan
kaldırmamaktadır. (2)
İthalatçı firmalardan biri tarafından, ÇHC’den
granit plaka ithalatının artmasından yalnız ithalatçıların değil, aynı
zamanda hava meydanları, yol ve kaldırım döşemeleri ve hastane yapımında
kullanılmak üzere ithalat yapan kamu kurum ve kuruluşları ile belediyelerin
de payı olduğu belirtilmiştir. Ancak, bahse konu edilen ve yol ile kaldırım
döşemelerinde kullanılan granit, 6801 gümrük tarife pozisyonunda yer almakta
olup anılan ürün soruşturma kapsamı dışında bulunmaktadır. (3)
Bazı ithalatçı firmalarca yerli üretici üç firmadan çok daha fazla istihdam
yarattıkları ve dolayısıyla sektörün olası bir önlemden olumsuz etkileneceği
belirtilerek, bu hususların da değerlendirmede dikkate alınması talep
edilmiştir. Bu husus değerlendirilirken, yerli sanayinin ülke ekonomisine
gerek istihdam yaratarak gerekse yatırımlarıyla orta ve uzun vadede katma
değer sunduğu göz önüne alınmıştır. (4)
İthalatçı firmalar tarafından olası bir vergi konulması durumunda rekabet
koşullarının ortadan kalkacağı ve soruşturma konusu ürün fiyatlarının yerli
üretici firmaların kontrolüne bırakılacağı iddia edilmiştir. Dampinge karşı
vergi uygulanmasının ithalata engel teşkil etmeyeceği, soruşturmanın yalnızca
bir ülkeden ithalata karşı yürütüldüğü ve diğer ülkelerden ithalatın devam
edeceği düşünülerek bu iddia yerinde bulunmamıştır. (5)
Nihai bildirim sonrasında ihracatçı firma tarafından fiyat taahhüdünde
bulunulmuştur. Ancak, ihracatçı firma tarafından teklif edilen fiyat taahhüdü
İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nca reddedilmiştir. BEŞİNCİ KISIM Sonuç Karar MADDE
23 – (1)
Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında
zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit
edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve
Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın
Türkiye’ye ithalatında karşılarında gösterilen tutarda dampinge karşı vergi
yürürlüğe konulmuştur.
Uygulama
MADDE
24 – (1) Gümrük
idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numarası, tanımı ve menşe
ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında, karşılarında gösterilen tutarda dampinge karşı vergiyi tahsil ederler. Yürürlük MADDE
25 – (1) Bu
Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE
26 – (1) Bu
Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür. 14 Eylül 2006 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 26289 |